Një total rekord prej 129 gazetarësh dhe punonjësish të medias u vranë gjatë ushtrimit të detyrës në vitin 2025, ku dy të tretat e tyre u vranë nga forcat izraelite, sipas raportit vjetor të Komitetit për Mbrojtjen e Gazetarëve (CPJ).
Organizata e pavarur me seli në Nju Jork, që monitoron sulmet ndaj gazetarëve në mbarë botën, tha se ky është viti i dytë radhazi me nivele të paprecedenta të vrasjeve në media, si dhe viti i dytë ku Izraeli rezulton përgjegjës për rreth dy të tretat e totalit.
Sipas CPJ, zjarri izraelit vrau 86 gazetarë gjatë vitit të kaluar, shumica prej tyre palestinezë që raportonin nga Gaza. Shifra përfshin edhe 31 punonjës mediash të vrarë në një sulm ndaj një qendre mediatike Huthi në Jemen – i cilësuar si sulmi i dytë më vdekjeprurës ndaj gazetarëve i regjistruar ndonjëherë.
Izraeli ishte përgjegjës për 81% të 47 rasteve që CPJ i klasifikoi si vrasje të qëllimshme apo “vrasje të synuara”. Organizata theksoi se numri real i viktimave mund të jetë edhe më i lartë, për shkak të kufizimeve të aksesit dhe vështirësive në verifikim në Gaza.
Ushtria izraelite nuk iu përgjigj kërkesës për koment lidhur me raportin. Në deklarata të mëparshme, ajo ka theksuar se synon vetëm luftëtarët dhe se operacionet në zona lufte mbartin rreziqe të natyrshme. Në rastin e sulmit në Jemen, Izraeli pranoi se kishte shënjestruar qendrën mediatike, duke e cilësuar atë si krah propagandistik të Houthëve.
Në disa raste, autoritetet izraelite kanë pranuar se kanë shënjestruar gazetarë në Gaza, duke pretenduar lidhje me Hamasin, por pa ofruar prova të verifikueshme. Organizatat ndërkombëtare të lajmeve i kanë mohuar kategorikisht këto akuza. CPJ i quajti deklarata të tilla “shpifje vdekjeprurëse”.
Izraeli nuk lejon hyrjen e gazetarëve të huaj në Gaza, çka do të thotë se të gjithë punonjësit e medias të vrarë atje ishin palestinezë. Raporti thekson se “ushtria izraelite ka kryer më shumë vrasje të synuara të gazetarëve se çdo ushtri tjetër qeveritare e regjistruar ndonjëherë”, duke kujtuar se CPJ mbledh të dhëna prej më shumë se tre dekadash.
Nga 129 gazetarët e vrarë, të paktën 104 humbën jetën në lidhje me konflikte të armatosura. Përveç Gazës dhe Jemenit, vendet më vdekjeprurëse për gazetarët ishin Sudani me nëntë viktima dhe Meksika me gjashtë. Tre gazetarë u vranë në Filipine, ndërsa katër gazetarë ukrainas humbën jetën nga forcat ruse.
Më 26 shkurt të vitit të kaluar, gazetarja ukrainase Tetyana Kulyk, kryeredaktore e departamentit multimedial të agjencisë shtetërore Ukrinform, u vra në një sulm me dron rus. Ajo ishte autore dhe prezantuese e serisë “Kombi i të Pamposhturve”, kushtuar qëndresës së ukrainasve gjatë luftës.
Më 23 tetor, gazetarët ukrainas Olena Hramova (43) dhe Yevhen Karmazin (33) humbën jetën kur makina e ekipit televiziv të transmetuesit shtetëror Freedom u godit nga një dron rus tip Lancet, ndërsa po raportonin nga Kramatorsku në rajonin e Donetskut. Rusia ka mohuar se ka shënjestruar qëllimisht gazetarë dhe ka akuzuar Ukrainën për të njëjtën gjë, pretendim që Kievi e hedh poshtë.
Ndër viktimat në Gaza ishte edhe kameramani i Reuters, Hussam al-Masri, i cili u vra në gusht gjatë një transmetimi të drejtpërdrejtë nga spitali Nasser. Në të njëjtin sulm u vra edhe Anas al-Sharif, një nga figurat më të njohura të Al Jazeera-s në Gaza. Në një mesazh të publikuar pas vdekjes së tij, al-Sharif shkruante: “Ky është testamenti im dhe mesazhi im i fundit. Nëse këto fjalë ju arrijnë, dijeni se Izraeli ka arritur të më vrasë dhe të ma heshtë zërin.”
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e përshkroi sulmin si një “fatkeqësi tragjike”. Ushtria izraelite deklaroi se kishte shënjestruar një kamerë të Hamasit, por një hetim i mëvonshëm i Reuters zbuloi se pajisjet i përkisnin agjencisë së lajmeve.
Sulmi më i fundit ndaj gazetarëve në Gaza ndodhi më 21 janar, kur një sulm ajror izraelit vrau tre gazetarë palestinezë që po udhëtonin me makinë për të filmuar një kamp të ri për të zhvendosurit në zonën Netzarim. Ushtria izraelite tha se kishte urdhëruar sulmin pasi kishte identifikuar “të dyshuar që drejtonin një dron të lidhur me Hamasin”, por nuk paraqiti prova.
Organizata Reporterët pa Kufij raportoi se midis dhjetorit 2024 dhe dhjetorit 2025, forcat izraelite vranë të paktën 29 gazetarë palestinezë në Gaza, ndërsa që nga fillimi i luftës në tetor 2023, numri i përgjithshëm i gazetarëve të vrarë arrin në rreth 220. Grupe të tjera japin shifra edhe më të larta.
(Burimi: The Guardian)
