Një përshëndetje e thjeshtë nga hapësira ka bërë më shumë se shumë deklarata politike në tokë. Astronauti kanadez Jeremy Hansen u bë i pari që foli frëngjisht gjatë një misioni drejt Hënës, duke kthyer një moment historik në një simbol bashkimi për Kanadanë.
Gjatë ditës së tretë të misionit Artemis II, ndërsa anija kozmike “Integrity” po udhëtonte drejt Hënës rreth 200 mijë kilometra larg Tokës, Hansen iu drejtua kamerës dhe tha: “Bonjour tout le monde” – “Përshëndetje të gjithë botës”. Një frazë e shkurtër, por me peshë të madhe: për herë të parë në histori, frëngjishtja u dëgjua në një udhëtim drejt Hënës.
Momenti u përjetua si një krenari kombëtare, sidomos për frankofonët në Kanada, ku gjuha është një temë e ndjeshme dhe shpesh politike. Dhe kjo nuk ishte rastësi.
Pak javë më parë, vendi ishte përfshirë nga një polemikë e fortë pasi drejtori i Air Canada u kritikua ashpër për mungesën e përdorimit të frëngjishtes në një video publike. Në një provincë si Kebeku, ku rreth 80% e popullsisë flet frëngjisht, kjo u pa si mungesë respekti. Debati u përshkallëzua deri në nivelin më të lartë politik, me ndërhyrjen e kryeministrit, i cili e quajti situatën një “mungesë gjykimi dhe ndjeshmërie”.
Në këtë klimë, gjesti i Hansen u interpretua si shumë më tepër se një zgjedhje personale. Ai foli frëngjisht jo vetëm gjatë misionit, por edhe në konferencat për shtyp pas kthimit, duke treguar se e konsideron përdorimin e dy gjuhëve si pjesë të rolit të tij si përfaqësues i Kanadasë.
Ekspertët e shohin këtë si një shembull të rëndësishëm: nuk është përsosmëria ajo që kërkohet, por përpjekja dhe respekti. Edhe pse Hansen nuk është folës perfekt i frëngjishtes, fakti që ai e përdor publikisht ka një ndikim të madh, sidomos për të rinjtë.
Për shumë kanadezë, ky moment tregoi se gjuha nuk është thjesht një mjet komunikimi. Ajo është pjesë e identitetit, kulturës dhe mënyrës si një vend e sheh veten. Dhe ndonjëherë, mjaftojnë katër fjalë nga hapësira për ta kujtuar këtë.
(Burimi: The Guardian)
