Nga Alaska në Teksas, zgjedhjet e 3 nëntorit mund të ndryshojnë rrënjësisht ekuilibrat e pushtetit në Uashington. Demokratët synojnë të rimarrin kontrollin e Senatit, ndërsa republikanët përballen me gara të papritura edhe në bastionet e tyre tradicionale.
Vetëm pak ditë përpara zgjedhjeve të ndërmjetme amerikane, beteja për kontrollin e Kongresit po hyn në fazën e saj vendimtare. Ndërsa demokratët konsiderohen favoritë për të rimarrë Dhomën e Përfaqësuesve, kontrolli i Senatit mbetet shumë më i pasigurt.
Sipas një analize të publikuar më 28 tetor nga The Washington Post, shtatë shtete — Alaska, Iowa, Kansas, Maine, Michigan, Ohio dhe Texas — pritet të përcaktojnë se cila parti do të kontrollojë dhomën e lartë të Kongresit gjatë dy viteve të fundit të mandatit presidencial të Donald Trump.
Aktualisht, republikanët kontrollojnë Senatin me 53 vende, kundrejt 47 të demokratëve dhe senatorëve të pavarur që bashkëpunojnë me ta. Për të siguruar shumicën, demokratëve u nevojitet një fitim neto prej katër vendesh.
Karolina e Veriut shihet si mundësia e tyre më e favorshme për të marrë një mandat republikan, ku ish-guvernatori demokrat Roy Cooper kryeson ndaj republikanit Michael Whatley. Megjithatë, rezultati përfundimtar do të varet kryesisht nga shtatë garat e tjera, të klasifikuara si tepër konkurruese nga Cook Political Report.
Shtatë shtetet ku do të vendoset kontrolli i Senatit
Një nga zhvillimet më domethënëse të kësaj fushate është fakti se gjashtë prej shtatë shteteve të konsideruara vendimtare votuan për Donald Trump në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024.
Megjithatë, mesataret e sondazheve të analizuara nga The Washington Post tregojnë avantazhe të ngushta për kandidatët demokratë në të shtatë garat.
| Shteti | Avantazhi demokrat në sondazhe |
| Alaska | +5 pikë |
| Iowa | +2 pikë |
| Kansas | +1 pikë |
| Maine | +2 pikë |
| Michigan | +4 pikë |
| Ohio | +4 pikë |
| Texas | +3 pikë |
Këto diferenca nuk përbëjnë garanci fitoreje. Shumica mbeten brenda kufijve të gabimit statistikor, çka e bën rezultatin përfundimtar veçanërisht të paparashikueshëm.
Alaska: Një sfidë serioze për republikanët
Ish-kongresmenia demokrate Mary Peltola po sfidon senatorin republikan Dan Sullivan, i cili kërkon mandatin e tretë.
Rritja e kostos së jetesës dhe çmimet e karburanteve janë kthyer në çështje qendrore të fushatës. Peltola kryeson me rreth pesë pikë përqindjeje, megjithëse Trump e fitoi Alaskën me një diferencë prej 13 pikësh në vitin 2024.
Iowa dhe Kansas: Demokratët depërtojnë në territore tradicionalisht republikane
Në Iowa, demokrati Josh Turek përballet me republikanen Ashley Hinson në një garë për një vend të lirë në Senat. Të dy kandidatët përpiqen të tërheqin votuesit e moderuar, ndërsa sondazhet i japin Turek një epërsi prej dy pikësh.
Edhe më befasuese është situata në Kansas, ku demokrati Adam Hamilton po zhvillon një garë të ngushtë kundër senatorit republikan Roger Marshall.
Kansas nuk ka zgjedhur një senator demokrat që prej vitit 1932. Fakti që gara konsiderohet tashmë e hapur për të dyja partitë dëshmon ndryshimin e klimës elektorale.
Maine: Susan Collins përballë një tjetër prove politike
Senatorja republikane Susan Collins, e cila synon mandatin e gjashtë, përballet me demokratin Troy Jackson.
Collins mbetet një figurë e veçantë në politikën amerikane: ajo është e vetmja senatore republikane që përfaqëson një shtet ku Kamala Harris fitoi në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024.
Megjithëse Jackson kryeson ngushtësisht në sondazhe, përvoja e zgjedhjeve të vitit 2020, kur Collins fitoi pavarësisht parashikimeve jo të favorshme, imponon kujdes ndaj çdo prognoze.
Michigan: Mundësia më e mirë e republikanëve për të fituar një mandat demokrat
Ndryshe nga shumica e shteteve të tjera vendimtare, Michigan përfaqëson një mundësi reale për republikanët që t’u marrin demokratëve një vend në Senat.
Demokrati Abdul El-Sayed përballet me ish-kongresmenin republikan Mike Rogers.
Megjithëse El-Sayed kryeson me katër pikë, përçarjet brenda kampit demokrat dhe polemikat që kanë shoqëruar kandidaturën e tij mund të ndikojnë në rezultatin përfundimtar.
Ohio: Një nga betejat më të kushtueshme elektorale
Ish-senatori demokrat Sherrod Brown kërkon rikthimin në Senat, duke sfiduar republikanin Jon Husted, i cili u emërua për të plotësuar vendin e lënë vakant nga zëvendëspresidenti JD Vance.
Sipas të dhënave të AdImpact të raportuara nga gazeta, shpenzimet e planifikuara për reklama politike në këtë garë, nga fillimi i shtatorit deri në ditën e zgjedhjeve, tejkalojnë 360 milionë dollarë.
Brown kryeson me rreth katër pikë, ndërsa republikanët kanë një avantazh të konsiderueshëm financiar.
Texas: Një bastion republikan që mund të ndryshojë historinë
Një nga garat më të rëndësishme zhvillohet në Texas, ku demokrati James Talarico përballet me prokurorin e përgjithshëm republikan të shtetit, Ken Paxton, të mbështetur nga Donald Trump.
Asnjë demokrat nuk ka fituar një garë për Senatin në Texas që prej vitit 1988.
Talarico ka përqendruar fushatën te çështjet e integritetit publik dhe polemikat ligjore që kanë shoqëruar kundërshtarin e tij. Paxton, nga ana tjetër, e ka portretizuar kandidatin demokrat si përfaqësues të politikave radikale që kërcënojnë ekonominë dhe mënyrën tradicionale të jetesës në Texas.
Pavarësisht epërsisë së jashtëzakonshme financiare të republikanëve, sondazhet i japin Talarico një avantazh prej rreth tre pikësh.
Përtej rezultateve elektorale: Çfarë rrezikon Donald Trump?
Rëndësia e këtyre zgjedhjeve shkon përtej rivalitetit tradicional ndërmjet demokratëve dhe republikanëve.
Një shumicë demokrate në Senat do të kufizonte ndjeshëm hapësirën politike dhe institucionale të administratës Trump, veçanërisht në miratimin e emërimeve të larta federale, konfirmimin e gjyqtarëve dhe avancimin e agjendës legjislative.
Në të kundërt, ruajtja e shumicës republikane do t’i mundësonte presidentit të vijonte me një mbështetje të rëndësishme institucionale gjatë pjesës së mbetur të mandatit të tij.
Skenari më optimist për demokratët, nëse fitojnë të shtatë garat e konsideruara të hapura dhe ruajnë vendet ku janë favoritë, do t’u siguronte shumicën më të madhe në Senat që prej administratës Obama.
Ndërsa një fitore republikane në të shtatë këto gara, e shoqëruar me humbjen e pritshme në Karolinën e Veriut, do të ruante raportin aktual 53 me 47 në favor të republikanëve.
Një referendum politik për drejtimin e Amerikës
Zgjedhjet e 3 nëntorit po shndërrohen gjithnjë e më shumë në një provë të mbështetjes publike ndaj administratës Trump.
Fakti që demokratët po konkurrojnë seriozisht në shtete ku republikanët kanë dominuar për dekada sugjeron se pakënaqësitë ekonomike, kostoja e jetesës dhe shqetësimet për integritetin e qeverisjes mund të kenë ndikim përtej ndarjeve tradicionale partiake.
Megjithatë, sondazhet nuk janë rezultate zgjedhore. Diferencat e vogla, pjesëmarrja e votuesve dhe mobilizimi elektoral gjatë ditëve të fundit mund të përmbysin pritshmëritë.
Më 3 nëntor, amerikanët nuk do të vendosin thjesht se kush do të përfaqësojë shtetet e tyre në Senat. Ata do të përcaktojnë edhe nëse Donald Trump do të qeverisë gjatë dy viteve të ardhshme me mbështetjen e një Kongresi të kontrolluar nga republikanët, apo përballë një pushteti legjislativ të aftë për të kufizuar ndjeshëm veprimtarinë e administratës së tij.
Në këtë kuptim, shtatë gara lokale mund të përcaktojnë drejtimin politik të Shteteve të Bashkuara për dy vitet e ardhshme.
