Anthropic, kompania amerikane që ka krijuar asistentin e Inteligjencës Artificiale Claude dhe një nga rivalet kryesore të OpenAI, ka nisur procedurat për të hyrë në bursë. Kompania synon të sigurojë deri në 100 miliardë dollarë nga investitorët, në atë që mund të bëhet një nga hyrjet më të mëdha në bursë në histori. Megjithatë, pas rritjes së jashtëzakonshme të biznesit fshihen edhe humbje financiare kolosale: vetëm gjatë gjashtë muajve të parë të vitit 2026, Anthropic ka raportuar një humbje prej 80.7 miliardë dollarësh.
Gara globale për zhvillimin e Inteligjencës Artificiale po hyn në një fazë të re, ku kompanitë teknologjike po kërkojnë shuma gjithnjë e më të mëdha parash për të financuar zgjerimin e tyre.
Anthropic, një nga kompanitë më të njohura të kësaj industrie, ka dorëzuar kёtё javё dokumentacionin zyrtar për të hyrë në tregun e aksioneve në Shtetet e Bashkuara.
Sipas Deutsche Welle, hyrja e saj në bursë mund të realizohet që në muajin nëntor dhe analistët vlerësojnë se kompania mund të arrijë një vlerë totale prej 1.5 deri në 2 trilionë dollarësh, ose 1.500 deri në 2.000 miliardë dollarë.
Por çfarë do të thotë konkretisht kjo?
Kur një kompani hyn për herë të parë në bursë, ajo u ofron investitorëve mundësinë të blejnë aksione, pra pjesë të vogla të pronësisë së saj. Ky proces quhet IPO, shkurtimi në anglisht për Initial Public Offering, ose ofertë publike fillestare.
Në vend që të mbështetet vetëm te paratë e themeluesve apo investitorëve privatë, kompania mund të sigurojë financime të reja duke shitur aksione në treg.
Në rastin e Anthropic, shuma që mund të mblidhet arrin deri në 100 miliardë dollarë. Kjo nuk do të thotë se kompania i ka siguruar tashmë këto para. Shuma është një objektiv i mundshëm, që do të varet nga interesi i investitorëve, çmimi i aksioneve dhe kushtet e tregut.
Po ashtu, vlerësimi prej 1.5 deri në 2 trilionë dollarësh nuk është shuma që Anthropic do të marrë nga bursa. Ai përfaqëson vlerën e përgjithshme që investitorët mund t’i japin kompanisë.
Anthropic është themeluar në vitin 2021 nga një grup ish-punonjësish të OpenAI, kompanisë që zhvilloi ChatGPT.
Ndër themeluesit janë Dario Amodei dhe motra e tij, Daniela Amodei.
Produkti më i njohur i kompanisë është Claude, një asistent i Inteligjencës Artificiale që, ashtu si ChatGPT, mund të shkruajë tekste, të analizojë dokumente, të ndihmojë në programim dhe t’u përgjigjet pyetjeve të përdoruesve.
Në vetëm pesë vjet, Anthropic është shndërruar në një nga emrat më të rëndësishëm të industrisë së Inteligjencës Artificiale.
Dokumentacioni i dorëzuar pranë Komisionit Amerikan të Letrave me Vlerë dhe Bursave (SEC) përbën një hap të rëndësishëm drejt listimit të kompanisë në tregun Nasdaq. Sipas dokumenteve, aksionet e Anthropic pritet të tregtohen me simbolin “ANT”.
Megjithatë, kompania nuk ka përcaktuar ende publikisht sa aksione do të shesë dhe sa do të kushtojë secili prej tyre. Këto janë dy nga të dhënat kryesore që do të përcaktojnë se sa para do të mund të mbledhë realisht.
Goldman Sachs dhe Morgan Stanley, dy prej bankave më të mëdha të investimeve në botë, do të drejtojnë procesin e ofertës publike.
Ajo që e bën veçanërisht të pazakontë këtë hyrje në bursë është kontrasti mes vlerës së jashtëzakonshme që parashikohet për Anthropic dhe humbjeve të mëdha financiare që kompania vazhdon të regjistrojë.
Sipas dokumenteve të publikuara, Anthropic ka raportuar një humbje neto prej 80.7 miliardë dollarësh gjatë gjysmës së parë të vitit 2026. Një vit më parë, për të njëjtën periudhë, humbjet ishin 13 miliardë dollarë.
Pra, edhe pse të ardhurat e kompanisë janë rritur ndjeshëm, shpenzimet vazhdojnë të jenë më të larta se të ardhurat dhe Anthropic ende nuk ka arritur të nxjerrë fitim.
Përse investitorët do të vendosnin miliarda dollarë në një kompani që humbet kaq shumë para?
Përgjigjja lidhet me pritshmëritë për të ardhmen.
Investitorët që blejnë aksione në kompani të tilla nuk mbështeten domosdoshmërisht te fitimet e sotme. Ata shpresojnë se Inteligjenca Artificiale do të përdoret gjithnjë e më shumë nga bizneset, institucionet dhe qytetarët, duke krijuar në të ardhmen të ardhura shumë më të mëdha.
Nëse këto pritshmëri realizohen, vlera e kompanisë mund të rritet dhe aksionet e blera sot mund të bëhen më të vlefshme.
Por ekziston edhe rreziku i kundërt: nëse të ardhurat nuk rriten aq sa pritet ose shpenzimet vazhdojnë të jenë tepër të larta, investitorët mund të pësojnë humbje.
Zhvillimi i Inteligjencës Artificiale kërkon investime shumë të mëdha, veçanërisht në qendrat e të dhënave, serverët dhe procesorët e fuqishëm që nevojiten për të trajnuar dhe përdorur sistemet e avancuara.
Këto infrastruktura konsumojnë gjithashtu sasi të konsiderueshme energjie elektrike, duke ngritur shqetësime për kostot ekonomike dhe ndikimin në mjedis.
Pavarësisht humbjeve, Anthropic ka deklaruar se më 30 qershor 2026 zotëronte 112.4 miliardë dollarë në para dhe mjete financiare të barasvlershme me to.
Kjo do të thotë se kompania ka rezerva të konsiderueshme financiare për të mbështetur aktivitetin dhe investimet e saj, edhe pse nuk është ende fitimprurëse.
Nëse Anthropic arrin të mbledhë 100 miliardë dollarë nga hyrja në bursë, ajo do të tejkalonte rekordin e vendosur nga SpaceX e Elon Musk, e cila siguroi 86 miliardë dollarë në ofertën e saj publike.
Ndërkohë, edhe OpenAI, rivalja kryesore e Anthropic, pritet të hyjë në bursë gjatë vitit 2027.
Kjo tregon se gara mes kompanive të Inteligjencës Artificiale nuk po zhvillohet vetëm për të krijuar teknologjinë më të avancuar, por edhe për të siguruar financimet më të mëdha.
Megjithatë, themeluesit e Anthropic kanë zgjedhur të theksojnë edhe rreziqet që mund të sjellë zhvillimi i pakontrolluar i kësaj teknologjie.
Në një letër drejtuar investitorëve të mundshëm, shtatë bashkëthemeluesit e kompanisë e përshkruan Inteligjencën Artificiale si një nga teknologjitë më të rëndësishme në historinë njerëzore.
“Ne besojmë se Inteligjenca Artificiale është një nga teknologjitë me ndikimin më të madh në historinë e njerëzimit”, shkruan ata.
Por, krahas mundësive ekonomike dhe teknologjike, drejtuesit e Anthropic paralajmërojnë se Inteligjenca Artificiale mund të krijojë edhe rreziqe serioze për shoqërinë.
Ata shprehen se në rrethana të caktuara mund të jetë e nevojshme të merren vendime të pazakonta për të ngadalësuar zhvillimin e teknologjisë, edhe nëse kjo do të thotë që kompania të mbetet pas konkurrentëve.
Dario Amodei ka kërkuar edhe më parë që industria të tregojë më shumë kujdes ndaj shpejtësisë me të cilën po zhvillohen sistemet e Inteligjencës Artificiale.
Për investitorët, hyrja e Anthropic në bursë do të jetë një mundësi për të marrë pjesë drejtpërdrejt në rritjen e industrisë së Inteligjencës Artificiale.
Për publikun, ajo është edhe një tregues i përmasave financiare që ka marrë kjo industri në vetëm pak vite.
Megjithatë, mbetet pёr t`u parё nëse kompanitë e Inteligjencës Artificiale do të arrijnë të kthejnë investimet marramendëse dhe interesin e jashtëzakonshëm të tregut në fitime të qëndrueshme.
