Ndërsa lufta mes SHBA dhe Iranit po tensionon Lindjen e Mesme, reagimi i tregjeve financiare amerikane ka qenë befasues. Nafta u rrit ndjeshëm, investitorët u drejtuan drejt arit dhe dollarit amerikan si asete të sigurta, por indekset kryesore të bursës në SHBA mezi lëvizën.
Të hënën, indeksi S&P 500 mbylli ditën lehtësisht në rritje, pavarësisht përshkallëzimit të konfliktit. Një ditë më pas, Dow Jones ra mbi 1,200 pikë menjëherë pas hapjes, por në mbyllje humbjet u ngushtuan në rreth 400 pikë. Luhatje ka, por jo panik i zgjatur.
Kontrasti është i fortë: vetëm pak ditë më parë, një memo hipotetike mbi ndikimin e inteligjencës artificiale në ekonomi mjaftoi që Dow të humbiste 800 pikë. Lufta reale duket se po trajtohet me më shumë qetësi sesa frika për teknologjinë.
Arsyeja kryesore është se investitorët fokusohen mbi fitimet e kompanive dhe pritshmëritë për të ardhmen. Sipas strategëve të investimeve, konfliktet gjeopolitike zakonisht krijojnë paqëndrueshmëri afatshkurtër, por rrallëherë ndikojnë ndjeshëm në fitimet e korporatave amerikane — “gjaku” që mban gjallë tregun e aksioneve.
Historikisht, edhe ngjarje të mëdha ndërkombëtare nuk kanë prodhuar pasoja të qëndrueshme në bursë. Një analizë e Carson Group, që përfshinte 40 kriza të mëdha gjatë 85 viteve të fundit, tregoi se S&P 500 mesatarisht bie 0.9% në muajin e parë pas një ngjarjeje të madhe gjeopolitike, por rritet me 3.4% në gjashtë muajt pasues. Pra, tregjet priren ta “absorbojnë” krizën me kalimin e kohës.
Një tjetër faktor është fakti se ky konflikt nuk erdhi si surprizë. Administrata Trump kishte kohë që po shtonte praninë ushtarake, ndaj investitorët e kishin përfshirë rrezikun në llogaritjet e tyre. Kur një ngjarje pritet, efekti i saj në treg është zakonisht më i kufizuar.
Megjithatë, jo të gjithë sektorët kanë shpëtuar pa pasoja. Aksionet e linjave ajrore dhe kompanive të kroçerave pësuan rënie, ndërsa tregjet ndërkombëtare reaguan më fort: Nikkei në Japoni ra mbi 3%, ndërsa DAX në Gjermani humbi mbi 3.4%.
Rreziku real për tregjet globale mbetet ndërprerja e furnizimit me naftë. Nëse konflikti zgjatet dhe prek seriozisht rrjedhën e energjisë, ndikimi në ekonomi dhe në bursë mund të bëhet më i ndjeshëm. Për momentin, analistët vlerësojnë se probabiliteti i një tronditjeje të gjatë është ende i ulët.
Ndërkohë, tregjet amerikane vazhdojnë të drejtohen nga faktorë të tjerë: performanca e kompanive të mëdha teknologjike, entuziazmi për inteligjencën artificiale dhe pritshmëritë për ulje të normave të interesit. S&P 500 është i dominuar nga gjigantët e teknologjisë, ndaj narrativa rreth fituesve dhe humbësve të revolucionit të AI mbetet më përcaktuese sesa zhvillimet në fushën e betejës.
Në fund, për sa kohë fitimet e kompanive nuk preken drejtpërdrejt dhe furnizimi me energji mbetet relativisht i qëndrueshëm, lufta – sado dramatike në tituj – nuk është ende faktori dominues për Wall Street.
(Burimi: CNN)
