Udhëheqësit evropianë paralajmërojnë se bisedimet për paqen në Ukrainë kanë hyrë në një pikë vendimtare, duke kërkuar rritje të mbështetjes ushtarake dhe politike për Kievin, ndërkohë që SHBA-të po shtyjnë për një marrëveshje të shpejtë me Rusinë.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky u takua në Londër me kryeministrin britanik Keir Starmer, presidentin francez Emmanuel Macron dhe kancelarin gjerman Friedrich Merz, ku diskutuan versionin më të fundit të një plani paqeje të hartuar javën e kaluar nga zyrtarë ukrainas dhe amerikanë. Sipas udhëheqësve evropianë, për të arritur një marrëveshje të qëndrueshme, mbeten ende shumë elementë që kërkojnë garanci të forta sigurie për Ukrainën.
Zelensky tha se Ukraina do t’i dërgojë SHBA-së një version të rishikuar të planit, pasi gjatë tre ditëve të negociatave në Florida arriti të heqë “pikat më anti-ukrainase” nga propozimi fillestar i paraqitur në nëntor. Megjithatë, ai pranoi se çështjet që lidhen me territorin mbeten të pazgjidhura dhe se kompromisi “nuk është gjetur ende”.
Një dilemë e vështirë mes SHBA-ve dhe Ukrainës
Propozimi amerikan kërkon që Ukraina të tërheqë trupat nga disa rajone lindore ku Rusia ka luftuar për vite me radhë për të marrë territor, por nuk ka arritur kurrë kontroll të plotë. Në këmbim, Moska do të tërhiqej nga disa zona të tjera dhe do të pranonte një ndërprerje të përkohshme të luftimeve.
Por për Zelenskyn, kjo është e papranueshme.
Ai ka paralajmëruar se lëshimi i territorit do të shpërblente agresionin rus dhe do t’i jepte Kremlinit një pikënisje të re për sulme të ardhshme. “Amerikanët janë të prirur të gjejnë kompromis,” tha Zelensky, “por çështja e garancive të sigurisë ende nuk është zgjidhur.”
Një zëdhënës i “Downing Street” tha se të gjithë udhëheqësit ranë dakord se “ky është moment kritik” për të forcuar ndihmën për Ukrainën dhe për të rritur presionin ekonomik ndaj Putinit.
Evropa përpiqet të ruajë ndikimin e saj
Ndërsa SHBA-të po shtyjnë për një zgjidhje të shpejtë, udhëheqësit evropianë janë të shqetësuar se një marrëveshje e nxituar mund të dëmtojë interesat afatgjata të kontinentit. Edhe kancelari gjerman Merz shprehu “skepticizëm” mbi disa elementë të planit amerikan, ndërsa Franca njoftoi se puna për garanci sigurie për Ukrainën do të “intensifikohet”.
Pas takimit, Zelensky theksoi se pa SHBA-të dhe Evropën, Ukraina nuk mund të përballet me Rusinë: “Nuk mund t’ia dalim pa amerikanët, nuk mund t’ia dalim pa Evropën. Duhet të marrim vendime të rëndësishme.”
Mungesë përparimi në negociatat me Moskën
Derisa diplomacia përpiqet të gjejë rrugëdalje, Kremlini vijon qëndrimin e tij të ngurtë. Presidenti rus Vladimir Putin ka deklaruar se lufta do të vazhdojë derisa Rusia të marrë kontroll të plotë të rajoneve Donetsk dhe Luhansk, të cilat janë rreth 85% të pushtuara nga forcat ruse.
Takimi pesë-orësh i javës së kaluar midis të dërguarit të SHBA-ve Steve Witkoff dhe Putinit nuk prodhoi rezultate konkrete. As tre ditët e negociatave të Zelensky-t me zyrtarët amerikanë në Miami nuk sollën qartësi, pavarësisht deklaratave të përgjithshme për “përparim”.
Situata u tensionua më tej kur Donald Trump akuzoi Zelenskyn se “nuk ka lexuar ende” versionin e ri të marrëveshjes, duke pretenduar se Putin tashmë ishte dakord me të — një deklaratë që Kievi e ka marrë me kujdes dhe që e ka shtuar edhe më shumë presionin mbi bisedimet.
Zelensky ka thënë se çështjet më delikate mund të diskutohen vetëm “ballë për ballë”, pasi ai pret informacione nga kryenegociatori Umerov.
(Burimi: BBC)
