E diela ka sjellë votime vendimtare në dy prej ekonomive më të mëdha të Azisë, Japoninë dhe Tajlandën, ku qytetarët po vendosin për drejtimin politik të vendeve të tyre në një moment sfidash ekonomike dhe tensioni politik.
Në Japoni, zgjedhjet e parakohshme parlamentare pritet t’i japin një fitore të thellë koalicionit konservator të kryeministres Sanae Takaichi. Sondazhet sugjerojnë se aleanca e Partisë Liberal Demokratike me Partinë e Inovacionit mund të sigurojë mbi 300 nga 465 vendet e parlamentit – një rritje e ndjeshme krahasuar me mandatin aktual.
Takaichi, gruaja e parë që drejton qeverinë japoneze, kërkon një mandat të fortë për të avancuar një agjendë që përfshin rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen, politika më të ashpra për emigracionin dhe investime në sektorë strategjikë si inteligjenca artificiale dhe gjysmëpërçuesit. Në planin ekonomik, ajo ka premtuar pezullimin për dy vite të taksës 8% mbi ushqimet për të lehtësuar familjet nga rritja e kostos së jetesës – shqetësimi kryesor i votuesve.
Megjithëse vendi përballet me rritje të dobët ekonomike dhe inflacion, opozita shihet si e fragmentuar dhe pa një alternativë bindëse. Një fitore e thellë do t’i hapte rrugë edhe një ripozicionimi në politikën e jashtme, me synimin për të forcuar aleancën me Shtetet e Bashkuara dhe për të ndjekur një qasje më pragmatike ndaj Kinës.
Ndryshe nga Japonia, Tajlanda hyn në zgjedhje me një panoramë shumë më të paqartë. Mbi 50 parti garojnë për 500 vendet e parlamentit dhe asnjëra nuk pritet të sigurojë shumicën, duke e bërë pothuajse të pashmangshme formimin e një qeverie koalicioni.
Partia progresiste People’s Party konsiderohet favorite për të fituar më shumë vende, me një platformë që synon të kufizojë ndikimin e ushtrisë dhe të gjykatave, si edhe të thyejë monopolet ekonomike. Megjithatë, rivalët mund të bashkohen për ta mbajtur jashtë pushtetit – një skenar i parë edhe pas zgjedhjeve të vitit 2023.
Në garë janë gjithashtu Bhumjaithai, e lidhur me establishmentin ushtarak dhe mbretëror, si dhe Pheu Thai, që mbështetet në politika populiste dhe premtime për rimëkëmbje ekonomike. Votimi shoqërohet edhe me një referendum për zëvendësimin e kushtetutës së hartuar nga ushtria në vitin 2017, të cilin grupet pro-demokracisë e shohin si hap thelbësor për reduktimin e ndikimit të institucioneve të pa zgjedhura.
Kontrasti mes dy vendeve është i qartë: në Japoni pritet stabilitet dhe konsolidim i pushtetit, ndërsa në Tajlandë zgjedhjet mund të prodhojnë një tjetër cikël negociatash politike dhe pasigurie. Megjithatë, në të dyja rastet votuesit duken të bashkuar nga i njëjti shqetësim – ekonomia dhe nevoja për rritje në një rajon që po ndryshon me shpejtësi.
