Gjatë vitit 2025, shumë rusë e shohin vendin e tyre duke hyrë në një fazë të re të kontrollit shtetëror ndaj internetit. Për muaj të tërë, dhjetëra rajone të Rusisë janë përballur me ndërprerje të vazhdueshme të internetit në celular, të cilat autoritetet i justifikojnë si masa për të penguar përdorimin e rrjeteve telefonikё nga dronët ukrainas. Megjithatë, këto ndërprerje kanë shkaktuar shqetësime të mëdha në jetën e përditshme të qytetarëve.
Shumë shërbime të zakonshme janë bërë të pasigurta: pagesat me karta bankare nuk funksionojnë për transportin publik, disa bankomate nuk lidhen me rrjetet financiare, mesazhet dhe aplikacionet e komunikimit bllokohen, ndërsa atyre qytetarёve qё kthehen nga udhëtimet jashtë vendit, u bllokohet rrjeti celular për ditë të tëra. Familjet e fëmijëve diabetikë ankohen se ndërprerjet e internetit nuk i lejojnё tё monitorojnё në distance përmes aplikacioneve shëndetësore, nivelin e glukozës sё fёmijёve gjatё kohёs qё janё nё shkollё.
Nga muaji maj, ndërprerjet janë shtuar, duke prekur mbi 50 rajone në mënyrë të përditshme. Gjatë bllokimeve, operatorët lejojnë akses vetëm në lista të kufizuara faqesh dhe shërbimesh të miratuara nga qeveria, ku përfshihen portale zyrtare, disa platforma ruse online dhe motori i kërkimit Yandex. Aplikacionet ndërkombëtare të komunikimit, si WhatsApp dhe Telegram, janë kufizuar ose bllokuar, ndërsa shteti promovon platformën ruse MAX, tё cilёn kritikët e vlerёsojnё si mjet tё mundshëm survejimi, pasi nuk ofron enkriptim “fund-më-fund” dhe ndan të dhënat e përdoruesve me autoritetet.
Ndërkohë, janë vendosur edhe kufizime të reja për kartat SIM që kanë qenë jashtë vendit ose joaktive për disa ditë, duke i bllokuar ato automatikisht për 24 orë, çka ka shkaktuar probleme edhe me pajisjet industriale dhe mjetet e transportit që funksionojnë me karta SIM të integruara.
Megjithëse shumë përdorues përpiqen të anashkalojnë kufizimet duke përdorur VPN, këto shërbime gjithashtu bllokohen në mënyrë periodike, duke bërë që qytetarët të ndryshojnë vazhdimisht aplikacionet e aksesit alternativ. Analistët mendojnë se autoritetet synojnë të lodhin përdoruesit, që në fund të heqin dorë nga platformat e pavarura.
Ekspertët vlerësojnë se, edhe pse ndërprerjet vazhdojnë, interneti mbetet thelbësor për funksionimin e ekonomisë dhe jetës së përditshme, ndaj një mbyllje totale konsiderohet e pamundur. Megjithatë, ata parashikojnë rritje progresive të kontrollit shtetëror dhe kufizimeve teknologjike, duke përfshirë bllokime më selektive të platformave mё tё pёrdorura ndёrkombёtare tё komunikimit dhe masa të reja të censurës digjitale.
(Burimi: Associated Press)
