Në një artikull të CNN raportohet diçka e çuditshme për ne, por e vërtetë për ata: Një numër gjithnjë e më i madh amerikanësh po zgjedhin të largohen nga Shtetet e Bashkuara dhe të zhvendosen në vende të Evropës Qendrore dhe Lindore – mes tyre edhe Shqipëria – në kërkim të një jete më të qetë, më të lirë dhe më të përballueshme.
Sipas një reportazhi të CNN, kjo prirje është në rritje, ndërsa gjithnjë e më shumë qytetarë amerikanë po kthejnë sytë nga vende që deri pak vite më parë nuk konsideroheshin destinacione tipike emigrimi, si Rumania, Polonia, Bullgaria, Estonia dhe Shqipëria.
Historia e Antoni Scaranos, një amerikan 34-vjeçar me origjinë rumune, pasqyron këtë fenomen. Pas disa vizitash në vendlindjen e tij, ai dhe bashkëshortja vendosën të linin Nju Jorkun dhe të zhvendoseshin në një fshat në Transilvani. Ata u tërhoqën nga komunitetet e ngushta, ritmi më i ngadaltë i jetës dhe natyra – një kontrast i fortë me oraret e gjata dhe stresin e jetës në SHBA.
“Jetesa këtu është shumë ndryshe nga vizitat turistike,” thotë ai, duke shtuar se pavarësisht disa idealizimeve fillestare, realiteti i ri ka tejkaluar pritshmëritë e tyre.
Sipas një sondazhi të Gallup në vitin 2025, një në pesë amerikanë do të dëshironte të emigronte nëse do t’i jepej mundësia. Kjo dëshirë është rritur ndjeshëm sidomos te të rinjtë dhe gratë.
Tradicionalisht, vendet më të preferuara kanë qenë katёr: Franca, Italia, Spanja dhe Portugalia, por tani po rritet interesi për destinacione më pak të zakonshme në Europën Lindore dhe Ballkan.
Ekspertët e emigracionit konfirmojnë këtë trend. Jean-Francois Harvey, drejtues i një firme ndërkombëtare ligjore, thotë se kërkesat nga amerikanët për vende jashtë “katërshes klasike” janë rritur ndjeshëm – nga disa kërkesa në muaj në mbi 10 në javë.
Një arsye kryesore është fleksibiliteti i politikave në këto vende. Shtete si Rumania, Polonia, Hungaria dhe Bullgaria ofrojnë mundësi më të lehta për marrjen e shtetësisë, sidomos për ata që kanë prejardhje familjare.
Ndërkohë, Shqipëria po shfaqet si një nga destinacionet më tërheqëse në rajon. Sipas të dhënave zyrtare, në fund të vitit 2024, vendi kishte rreth 22,000 të huaj me leje qëndrimi, ku mbi 3,000 vinin nga Amerika, Afrika apo Oqeania – një rritje e ndjeshme krahasuar me një vit më parë.
Ekspertët theksojnë se Shqipëria tërheq amerikanët për disa arsye kryesore: kosto shumë e ulët jetese, mundësi qëndrimi pa vizë deri në një vit për shtetasit amerikanë dhe një stil jete më i lirë nga stresi.
“Thjesht merr një çantë dhe shko,” thotë Jen Barnett, një eksperte e zhvendosjes ndërkombëtare. “Mund të jetosh me rreth 1000 dollarë në muaj dhe të ndërtosh një biznes online apo një jetë të re.”
Edhe vende të tjera si Estonia po tërheqin interes për shkak të teknologjisë së avancuar dhe sistemeve digjitale, ndërsa Finlanda po përpiqet të tërheqë profesionistë amerikanë me programe të posaçme dhe përfitime sociale.
Për shumë amerikanë, vendimi për t’u larguar lidhet jo vetëm me ekonominë, por edhe me ndjesinë e sigurisë dhe cilësinë e jetës. Disa shprehen të lodhur nga kostoja e lartë e jetesës, presioni i punës dhe pasiguria sociale në SHBA.
“Ëndrra amerikane nuk është më ajo që ishte,” thotë një ekspert i zhvendosjes në Rumani.
Një tjetër histori është ajo e Natalie Boruk, e cila u zhvendos në Poloni me bashkëshortin e saj. Ajo tregon se jetesa është shumë më e lirë – shpenzimet mujore për ushqim janë rreth një e treta e atyre që paguante në SHBA – ndërsa qytetet janë më të jetueshme dhe më të përshtatshme për këmbësorët.
Edhe pse ka sfida, si përshtatja me klimën apo burokracinë, përfitimet sipas saj janë shumë më të mëdha.
Ndërkohë, disa amerikanë që janë zhvendosur në vende si Çekia apo Shqipëria vlerësojnë edhe një tjetër aspekt: mundësinë për të jetuar një jetë më autentike, larg turizmit masiv dhe komuniteteve të mëdha të emigrantëve.
Megjithatë, kjo valë emigrimi sjell edhe dilema të reja. Diskutimet në SHBA për kufizimin e shtetësisë së dyfishtë kanë ngritur shqetësime për ata që kanë ndërtuar jetën jashtë vendit.
“Do të ishte një zgjedhje e pamundur,” thotë një amerikane që tashmë ka marrë shtetësinë finlandeze.
Pavarësisht pasigurive, një gjë duket e qartë: gjithnjë e më shumë amerikanë po kërkojnë një alternativë – dhe Europa Lindore, përfshirë Shqipërinë, po shndërrohet në një nga destinacionet më tërheqëse për këtë “eksod të ri”.
(Burimi: CNN)
