Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, i ka bërë thirrje Shteteve të Bashkuara të ndalojnë menjëherë kërcënimet dhe deklaratat për marrjen e kontrollit mbi Groenlandën, pas komenteve të fundit të presidentit amerikan Donald Trump, i cili tha se SHBA “absolutisht ka nevojë” për këtë territor për arsye sigurie kombëtare.
Reagimi i Kopenhagenit erdhi vetëm një ditë pas operacionit amerikan në Venezuelë, ku forcat amerikane kapën presidentin Nicolás Maduro, një veprim që ka ringjallur frikën mes aleatëve evropianë për prirjet ekspansioniste të administratës Trump. Në këtë kontekst, Groenlanda, territor autonom i Danimarkës, është rikthyer në qendër të vëmendjes ndërkombëtare.
“Nuk ka asnjë bazë dhe është absolutisht absurde të thuhet se Shtetet e Bashkuara duhet të marrin kontrollin e Groenlandës,” deklaroi kryeministrja Frederiksen, duke i kërkuar Uashingtonit të ndalë kërcënimet ndaj një aleati historik dhe të respektojë rendin ndërkombëtar.
Tensionet u shtuan edhe më tej pas një postimi në rrjetet sociale nga Katie Miller, bashkëshortja e një prej këshilltarëve më të fuqishëm të Trump, Stephen Miller, e cila publikoi një imazh të Groenlandës të ngjyrosur me flamurin amerikan, shoqëruar vetëm me fjalën “Së shpejti”. Postimi u konsiderua provokues dhe i papërshtatshëm nga autoritetet daneze dhe groenlandeze.
Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, e quajti postimin “mungesë respekti” dhe theksoi se marrëdhëniet mes shteteve duhet të ndërtohen mbi respekt të ndërsjellë dhe ligj ndërkombëtar, jo mbi gjeste simbolike. Ai shtoi se Groenlanda nuk është në shitje dhe se e ardhmja e saj nuk përcaktohet nga postime në rrjete sociale.
Presidenti Trump ka deklaruar prej kohësh se Groenlanda ka rëndësi strategjike për SHBA-në për shkak të pozicionit të saj në Arktik dhe pasurive të mëdha minerale, përfshirë minerale kritike të përdorura në teknologjitë e avancuara. Në një intervistë për revistën “The Atlantic”, ai u shpreh se SHBA “ka nevojë për Groenlandën për mbrojtjen”, duke shmangur një përgjigje të drejtpërdrejtë nëse ajo mund të merret me forcë, duke thënë se “të tjerët duhet ta gjykojnë vetë”.
Edhe ambasadori danez në SHBA, Jesper Moeller Soerensen, reagoi publikisht duke kërkuar respekt të plotë për integritetin territorial të Danimarkës dhe duke rikujtuar se vendi i tij, si anëtar i NATO-s, ka rritur ndjeshëm angazhimin për sigurinë në Arktik në bashkëpunim me SHBA-në.
Deklaratat dhe veprimet e fundit të Uashingtonit kanë shqetësuar jo vetëm Danimarkën, por edhe Bashkimin Evropian, i cili ka dalë në mbështetje të Kopenhagenit, duke e konsideruar Groenlandën pjesë të pandashme të rendit evropian dhe ndërkombëtar.
(Burimi: France 24 / AFP)
