Nga kontrasT.al
Ka fjalë që duken të zakonshme, por në thelb fshehin botë të tëra. Një prej tyre është hije.
Një fjalë e vogël, e përditshme, që në gjuhën e vjetër shqipe kishte shumë më tepër kuptime se sot. “Hije” ishte dritë e zbutur, ishte prani, ishte edhe bukuri. Thoshin: “ka hije në fytyrë”, “shtëpi me hije”, “fjalë me hije”. Dhe secila nga këto shprehje fliste për diçka që sot na mungon, për masë, për përmbajtje, për ndjenjën e së bukurës që nuk bërtet.
Hija dikur s’ishte diçka që të fshihte, por që të mbulonte me dinjitet. Ishte si një filtër i butë mbi jetën. Dikur kur flitej për bukurinë e një gruaje, thuhej me përulësi: “ka hije”. S’thuhej “është e bukur”, as “është perfekte”. Thjesht “ka hije”. Një fjalë e vogël, por e mbushur me kuptim. “Hije” do të thoshte masë, dinjitet, mënyrë e butë e të qenit. Bukuria nuk matej me centimetra buzësh apo qerpikësh, por me mënyrën si dikush e mbante veten në dritë.
Sot, në epokën e dritave të forta, e kemi humbur hijen. Çdo gjë duhet të ndriçojë, të duket, të shpërthejë. Por ndoshta aty ku s’ka më hije, s’ka më as thellësi.
Sot, fjala hije po zhduket ngadalë nga fjalori i bukurisë. Në vend të saj, kemi “filler”, “botox”, “lip gloss” dhe “lash extension”. Bukuria është kthyer në një projekt inxhinierik, jo në një ndjenjë. Në ekranet tona, drita është e fortë, fytyrat janë të njëjta, buzët identike dhe ndoshta pikërisht për këtë, nuk ka më hije.
Hija nuk është vetëm dritë e zbutur. Është kontrast. Është ai moment kur bukuria nuk të verbon, por të qetëson. Hija është kujtesa se bukuria nuk është në dritën e fortë, por në nuancë, aty ku drita dhe errësira takohen pa u luftuar.
Në një botë ku të gjithë duan të ndriçojnë, ndoshta është koha të kujtojmë se ndonjëherë bukuria më e vërtetë rri në hije.
Le ta rikthejmë këtë fjalë në përdorim, jo vetëm si kujtesë gjuhësore, por si një mënyrë të re për të parë bukurinë, sjelljen, mënyrën e të jetuarit. Në fund të fundit, një botë me pak më shumë hije, ndoshta do të ishte edhe pak më njerëzore. Të kemi hije në sjellje, në fjalë, në mënyrën si qëndrojmë në botë. Sepse në fund, njeriu pa hije, është si drita që të verbon, por s’të ngroh.
