Pas kapjes së presidentit venezuelian Nicolás Maduro nga forcat amerikane dhe dërgimit të tij në SHBA për t’u përballur me akuza për trafik droge, presidenti Donald Trump nuk e ka përjashtuar mundësinë e zgjerimit të mëtejshëm të ndikimit, ndërhyrjeve apo edhe aneksimeve amerikane në Hemisferën Perëndimore. Përkundrazi, deklaratat e tij të fundit kanë ringjallur frikën dhe spekulimet se Uashingtoni mund të ketë në shënjestër edhe vende të tjera.
Trump ka deklaruar se nën administratën e tij “dominimi amerikan në Hemisferën Perëndimore nuk do të vihet më kurrë në dyshim”, duke e quajtur këtë qasje “Doktrina Don-roe”, një lojë fjalësh me Doktrinën Monroe të shekullit XIX. Edhe pse nuk është e qartë nëse këto kërcënime do të shndërrohen në veprime konkrete, retorika e fortë ka ngritur pikëpyetje serioze për hapat e ardhshëm të Shtëpisë së Bardhë.
Groenlanda
Trump ka shprehur prej kohësh interes për Groenlandёn, duke e konsideruar ishullin arktik jetik për sigurinë kombëtare amerikane. Ai ka argumentuar se prania ruse dhe kineze në zonë përbën rrezik dhe ka vënë në dyshim aftësinë e Danimarkës për të garantuar sigurinë e territorit. Edhe pse liderët e Danimarkës dhe Groenlandës kanë theksuar se ishulli “nuk është në shitje”, deklaratat e Trump dhe emërimi i një të dërguari special amerikan për Groenlandën kanë shtuar tensionet. Udhëheqësit evropianë kanë reaguar duke theksuar se sovraniteti dhe integriteti territorial janë parime të panegociueshme.
Irani
Protestat e përhapura në Iran, të nxitura nga kriza ekonomike, kanë sjellë paralajmërime të ashpra nga Trump. Ai ka deklaruar se SHBA-ja është “gati” të ndërhyjë nëse autoritetet iraniane përdorin dhunë ndaj protestuesve. Këto kërcënime vijnë pas sulmeve ajrore amerikane ndaj objekteve bërthamore iraniane më herët, duke rritur frikën e një përshkallëzimi të ri.
Kuba
Trump ka sugjeruar se Kuba “është pranë rënies”, duke theksuar vështirësitë ekonomike të ishullit dhe varësinë e tij të mëparshme nga nafta venezueliane. Sekretari i Shtetit Marco Rubio ka shtuar se udhëheqësit kubanë duhet të jenë të shqetësuar, edhe pse për momentin Uashingtoni duket se po pret zhvillimet pa ndërhyrje të drejtpërdrejtë.
Kolumbia
Marrëdhëniet me Kolombinё janë përkeqësuar ndjeshëm. Trump ka akuzuar presidentin kolumbian Gustavo Petro për tolerim të prodhimit dhe trafikut të drogës dhe madje ka lënë të hapur mundësinë e një operacioni ushtarak. Petro ka reaguar ashpër, duke paralajmëruar se çdo ndërhyrje do të ishte shkelje e së drejtës ndërkombëtare dhe se Kolumbia do të mbrohej.
Kanadaja
Edhe pse kohët e fundit nuk ka folur për aneksim, Trump ka ushtruar presion të madh ekonomik ndaj Kanadasё, duke vendosur tarifa të larta dhe duke kërcënuar marrëdhëniet tregtare. Retorika e tij e mëparshme për ta bërë Kanadanë “shtetin e 51-të” mbetet ende në kujtesën publike.
Kanali i Panamasë
Trump ka rikthyer idenë e rimarrjes së kontrollit amerikan mbi Kanalin e Panamasё, duke pretenduar se SHBA-ja po “e rimerr” atë përmes marrëveshjeve ekonomike. Qeveria panameze i ka hedhur poshtë këto pretendime, duke i quajtur të pavërteta.
Çfarë është Doktrina Monroe dhe pse “Don-roe”?
Doktrina Monroe u shpall në vitin 1823 për të penguar kolonializmin evropian në Hemisferën Perëndimore dhe për të rritur ndikimin amerikan. Gjatë Luftës së Ftohtë, ajo u përdor si justifikim për të kundërshtuar përhapjen e komunizmit në Amerikën Latine. Termi “Doktrina Don-roe”, i përdorur tani nga Trump, sugjeron një version më agresiv dhe personal të kësaj qasjeje historike, duke sinjalizuar se SHBA-ja mund të jetë gati të shkojë shumë më tej se retorika.
(Burimi: CBS News)
