Stuhia dimërore ekstreme që po godet Shtetet e Bashkuara ka shkaktuar një shpërthim të paprecedentë tё ҫmimeve në tregun e gazit natyror. Kontratat afatshkurtra të gazit amerikan janë rritur me më shumë se 70% këtë javë, sipas të dhënave të FactSet. Kjo e vendos gazin natyror drejt rritjes javore më të madhe që nga viti 1990 dhe në nivelin më të lartë të çmimit që prej vitit 2022, sipas Bloomberg.
Lëvizja e fortë e çmimeve është nxitur nga paralajmërimet e meteorologëve për një nga stuhitë dimërore më ekstreme të viteve të fundit. Ndërsa një pjesë e madhe e vendit pritet të hyjë në një valë të fortë të ftohti, rritja e përdorimit të ngrohjes në banesa mund të zbrazë rezervat e gazit natyror.
Darrell Fletcher, drejtor i tregjeve të mallrave në Bannockburn Capital Markets, tha se ka parë vetëm pak herë lëvizje të tilla në tregun e gazit natyror gjatë 30 viteve të tij si tregtar. “Java e ardhshme do të jetë shumë sfiduese”, u shpreh ai.
Sfidat janë të trefishta. I ftohti ekstrem rrit kërkesën, temperaturat e ulëta mund të ndërpresin rrjedhën e gazit në tubacione dhe të pengojnë prodhimin në qendrat kryesore të gazit në vend.
Gazi natyror është burimi kryesor i ngrohjes për shtëpitë amerikane, ndaj i ftohti ekstrem rrit ndjeshëm kërkesën. Por stuhia pritet të rrisë edhe kërkesën për energji elektrike, veçanërisht në zonat që përdorin energjinë elektrike për ngrohje. Rreth 40% e energjisë elektrike në SHBA prodhohet nga gazi natyror.
Sipas analistëve, rezervat e gazit mund të pësojnë një nga rëniet më të mëdha të regjistruara ndonjëherë për shkak të rritjes së menjëhershme të konsumit.
Në të njëjtën kohë, temperaturat ekstreme rrezikojnë të ndërpresin prodhimin në qendrat kryesore të gazit si Texas, Louisiana dhe Appalachia. Një tjetër rrezik janë të ashtuquajturat “freeze-offs”, kur uji ngrin brenda infrastrukturës dhe bllokon rrjedhën e gazit, duke ulur prodhimin pikërisht në momentin kur kërkesa është në kulm.
Nëse çmimet e larta zgjasin, kjo mund të ndikojë edhe në përpjekjet e Shtëpisë së Bardhë për të treguar ulje të kostos së jetesës për qytetarët amerikanë.
Administrata amerikane ka deklaruar se prodhimi i gazit natyror është në nivele rekord dhe se rritja aktuale e çmimeve lidhet me situatën e përkohshme të motit ekstrem.
Gazi natyror është një treg tradicionalisht shumë i paqëndrueshëm, për shkak të kufizimeve në magazinim dhe transport. Stuhitë dimërore shpesh shkaktojnë rritje të forta çmimesh, të cilat zakonisht bien sapo temperaturat normalizohen.
Një faktor shtesë pas rritjes së çmimeve është rritja e eksporteve amerikane të gazit të lëngshëm. Një pjesë e madhe e gazit të prodhuar në SHBA tani dërgohet jashtë vendit, duke lënë më pak furnizim për tregun vendas dhe duke shtuar presionin mbi çmimet.
(Burimi: CNN)
