Inspektorati i Lartë i Drejtësisë (ILD) ka nisur një verifikim me iniciativë lidhur me ndalimin e avokatit Ulian Barjami, ngjarje që ndodhi disa ditë më parë në Gjykatën e Elbasanit dhe që ka shkaktuar reagime të gjera në opinionin publik dhe komunitetin juridik. Vendimi për të ndërhyrë është marrë pas publikimit të informacioneve të para mbi mënyrën e ekzekutimit të ndalimit, si dhe mbi debatet që kanë shoqëruar seancën mes avokatit Barjami dhe prokurorit Gjergj Ceka.
Sipas njoftimeve për mediat, një ekip inspektimi i ILD-së ka qenë në qytetin e Elbasanit që në mëngjesin e një dite pas ngjarjes, për të mbledhur dokumentacionin dhe për të shqyrtuar rrethanat që çuan në ndalimin e avokatit. ILD ka bërë me dije se ky është një proces normal pune, i cili zhvillohet sa herë që institucioni merr nismë për verifikim të një rasti që ngjall interes publik, por thekson se për shkak të ndjeshmërisë së çështjes do të ketë një njoftim publik sapo procesi të përfundojë. Deri në orët e fundit, në faqen zyrtare të ILD-së nuk është publikuar ende një komunikatë apo njoftim i posaçëm për këtë rast, çka tregon se procesi është në fazë verifikimi paraprak dhe jo në përfundim të tij.
Ngjarja që çoi në ndërhyrjen e ILD-së ka ndodhur gjatë një seance gjyqësore në Elbasan, ku avokati Barjami ka pasur një debat të ashpër me prokurorin e çështjes, Gjergj Ceka. Pas këtij momenti, ai është ndaluar nga policia, veprim që ka nxitur polemika mbi mënyrën e zbatimit të ligjit dhe respektimin e garancive procedurale ndaj një përfaqësuesi të mbrojtjes. Prokuroria e Elbasanit më pas ka shpallur moskompetencën për çështjen, duke ia kaluar hetimin Prokurorisë së Tiranës, ndërsa avokati është liruar me urdhër të organit të akuzës dy ditë më vonë.
Në reagim ndaj ngjarjes, Dhoma e Avokatisë së Shqipërisë ka njoftuar bojkot të të gjitha proceseve penale në të gjitha shkallët e gjyqësorit, përfshirë hetimet, gjykimet dhe seancat në Gjykatën Kushtetuese, për periudhën 20–25 tetor 2025. Bojkoti është konsideruar si një formë proteste institucionale ndaj asaj që Dhoma e cilësoi “një ndërhyrje të papranueshme në ushtrimin e profesionit të avokatit dhe një precedent të rrezikshëm për pavarësinë e mbrojtjes”.
Ndërkohë, Gjykata e Elbasanit ka sqaruar se ndalimi i avokatit nuk është kryer brenda ambienteve të gjykatës dhe se asnjë vendimmarrje gjyqësore nuk ka qenë në themel të veprimit të policisë, duke nënvizuar se përgjegjësia për procedurën e ndalimit nuk i përket institucionit gjyqësor. Kjo ka shtuar më tej pyetjet mbi koordinimin ndërinstitucional dhe respektimin e kufijve dhe kompetencave mes organeve të drejtësisë.
Në këtë kuadër, verifikimi i nisur nga ILD synon të vlerësojë nëse janë respektuar standardet ligjore dhe procedurale gjatë ndalimit të një avokati në ushtrim të detyrës, nëse organet përkatëse kanë vepruar brenda kufijve të kompetencës ligjore dhe nëse janë cenuar parimet themelore të mbrojtjes së profesionit të avokatit, të përcaktuara në Kushtetutë dhe në ligjin “Për avokatinë”. Procesi pritet të përfshijë mbledhjen e provave dokumentare, administrimin e deklarimeve nga palët e përfshira dhe vlerësimin e veprimeve të çdo institucioni që ka pasur rol në këtë rast.
Megjithatë, përvoja e mëparshme e ILD-së me raste të ngjashme e bën këtë proces të mbetet nën vëzhgim publik. Në disa raste, hetimet e nisura me iniciativë janë mbyllur me rekomandime të buta apo thjesht janë arkivuar. Për këtë arsye, mbetet për t’u parë nëse ky verifikim do të prodhojë një raport të detajuar me masa konkrete, apo do të ndiqet e njëjta praktikë e mbylljes së brendshme institucionale.
Për momentin, ILD nuk ka dhënë një afat për përfundimin e procesit të verifikimit, por ka theksuar se do të publikojë rezultatet sapo të përmbyllen procedurat e parashikuara ligjore. Në mungesë të një njoftimi zyrtar në faqen e institucionit, opinioni publik dhe komuniteti i avokatisë mbeten në pritje të një përgjigjeje të qartë për mënyrën se si sistemi i drejtësisë do të trajtojë këtë rast.
