Thërrimet e fundit të panettones po zhduken nga kuzhinat dhe bashkë me to mbyllet zyrtarisht sezoni i teprimeve festive. Me fillimin e vitit të ri rikthehet edhe fiksimi për “format perfekte”: 2026-ta nis me ritualin e peshorës dhe vendimin për t’u rikthyer shpejt në formë. Nuk është rastësi që janari shënon kulmin vjetor të kërkimeve në Google për fjalë si “dietë”, “detoks”, “si të humbas peshë shpejt”. Është një skenar që përsëritet çdo vit, me saktësinë e një ore zvicerane.
Pas javësh darkash të bollshme, dollish dhe drekash familjare, trupi ndihet realisht ndryshe: fryrje, lodhje, ndjesi rëndese. Kjo është normale. Keni ngrënë më shumë, në orare të çrregullta, dhe keni lëvizur më pak. Por përtej aspektit fizik, hyn në lojë edhe diçka më e thellë. Në kulturën tonë, ushqimi mbart një ngarkesë emocionale të fortë. Festat përjetohen si një “leje e përkohshme” për t’u kënaqur, e ndjekur më pas nga nevoja për të kompensuar, për të “rregulluar gabimin”. Kështu, janari shndërrohet në muajin e premtimeve të rrepta: disiplinë, kontroll, kufizime.
Por a është kjo rruga e duhur për mirëqenie? Dhe a na ndihmon vërtet “detoksi i janarit” të ndihemi më mirë, apo vetëm sa e përkeqëson marrëdhënien me ushqimin?
Sipas Giuseppe Maiello, krijues i platformës “Giuseppe Healthy”, mirëqenia nuk ndërtohet mbi ndëshkimin: “Shëndeti i vërtetë vjen nga dëgjimi i trupit çdo ditë, nga aftësia për të dalluar urinë nga mërzia dhe ngopjen nga faji. Nuk ka kuptim të ndëshkoni veten në janar për atë që keni ngrënë në dhjetor. Ajo që ka vlerë është ekuilibri gjatë gjithë vitit.”
Tri sjellje që duhen shmangur në janar
Në përpjekjen për t’u rikthyer shpejt në formë, shumë njerëz bien në kurthe që prodhojnë efektin e kundërt.
E para është tundimi i pijeve “mrekullibërëse” dhe i lëngjeve që zëvendësojnë vaktet. Zëvendësimi i ushqimit të plotë vetëm me lëngje privon trupin nga lëndët ushqyese thelbësore, çon në humbje të masës muskulore dhe krijon një marrëdhënie të ndërlikuar me ushqimin e ngurtë. Trupi ynë është i aftë të përballojë teprime të rastit pa pasur nevojë për masa drastike.
E dyta është eliminimi i plotë i grupeve ushqimore, veçanërisht karbohidrateve. Ato shpesh shpallen “armiku” i parë i janarit, por në realitet janë burim energjie për trupin dhe trurin. Heqja e tyre sjell lodhje, mungesë përqendrimi dhe dëshira të forta që përfundojnë në rikthim te ushqimi.
E treta lidhet me rifillimin e aktivitetit fizik në mënyrë ekstreme. Pas javësh sedentarizmi, nisja e stërvitjeve intensive me idenë e “djegies” së shpejtë të kalorive është e rrezikshme. Trupi ka nevojë për gradualitet. Sforcimi i menjëhershëm rrit rrezikun e dhimbjeve, inflamacionit dhe dëmtimeve, duke çuar shpesh në zhgënjim dhe braktisje të qëllimeve.
Çfarë funksionon vërtet
E vërteta është më e thjeshtë se sa premtojnë dietat e janarit. Nuk ka nevojë për strategji ekstreme apo “detokse” të shpejta. Mjafton një kthim i ngadaltë dhe i qëndrueshëm në rutinën e përditshme: ushqim i rregullt, lëvizje e lehtë, gjumë cilësor dhe më pak faj.
Mirëqenia nuk arrihet duke ndëshkuar veten për kënaqësitë e dhjetorit, por duke ndërtuar zakone të vogla e të qëndrueshme që na bëjnë të ndihemi mirë gjatë gjithë vitit. Janari nuk duhet të jetë një muaj “rehabilitimi”, por thjesht një fillim i qetë, pa drama dhe pa fiksime.
(Burimi: ANSA)
