Themeluesi i WikiLeaks, Julian Assange, ka hapur një front të ri ligjor, këtë herë kundër një prej institucioneve më prestigjioze në botë. Më 17 dhjetor 2025, Assange ka paraqitur një ankesë penale në Suedi kundër Fondacionit Nobel dhe dhjetëra zyrtarëve të tij, duke kundërshtuar dhënien e Çmimit Nobel për Paqen 2025 lideres së opozitës venezuelane, María Corina Machado.
Sipas dokumenteve të depozituara pranë Autoritetit Suedez për Krime Ekonomike dhe Njësisë për Krime Lufte, Assange akuzon rreth 30 individë të lidhur me Fondacionin Nobel për shkelje të rëndë të besimit, përvetësim të fondeve dhe komplot, duke pretenduar se vendimi për çmimin bie në kundërshtim të drejtpërdrejtë me testamentin e Alfred Nobel-it të vitit 1895.
Në thelb të padisë qëndron interpretimi i misionit të Çmimit Nobel për Paqen. Assange argumenton se çmimi duhet t’u jepet individëve ose organizatave që punojnë për “vëllazërimin mes kombeve”, reduktimin e ushtrive dhe zgjidhjen paqësore të konflikteve. Sipas tij, dhënia e çmimit për María Corina Machado përbën një devijim nga ky parim dhe, në këtë mënyrë, shkel vullnetin ligjor të themeluesit të çmimit.
Ankesa kërkon gjithashtu pezullimin e pagesës së shumës së çmimit, e cila për vitin 2025 arrin rreth 11 milionë korona suedeze (afro 1.18 milionë dollarë), deri në përfundimin e hetimeve.
Çmimi Nobel për Paqen 2025 iu dha Machado-s për rolin e saj në opozitën ndaj regjimit të Nicolás Maduro-s dhe për përpjekjet për rikthimin e proceseve demokratike në Venezuelë. Vendimi u përshëndet nga disa qeveri perëndimore, por njëkohësisht hapi debat mbi politizimin e çmimit, debat që tashmë ka kaluar nga sfera publike në atë juridike.
Rasti është i pazakontë edhe për shkak të profilit të paditësit. Julian Assange, një figurë që ka kaluar vite në qendër të polemikave globale mbi lirinë e shtypit, sekretet shtetërore dhe përgjegjësinë e qeverive, po përpiqet tani të sfidojë ligjërisht legjitimitetin e një vendimi të Komitetit Nobel, duke u mbështetur në ligjin suedez dhe në testamentin origjinal të Alfred Nobel-it.
Deri tani, Fondacioni Nobel nuk ka dhënë një reagim zyrtar lidhur me padinë. Autoritetet suedeze pritet të vendosin nëse ankesa përmbush kriteret për hapjen e një hetimi penal formal.
Nëse çështja ecën përpara, ajo mund të krijojë një precedent të rrallë: sfidimin në gjykatë të një Çmimi Nobel, një institucion që tradicionalisht ka qenë mbi përplasjet ligjore, por jo mbi debatet politike dhe morale.
