Një debat i ndjeshëm dhe i fortë është rihapur në Kanada, pasi provinca e Albertës ka propozuar kufizime të reja për përdorimin e vdekjes me asistencë mjekësore, duke synuar ta kufizojë atë vetëm për pacientët në fazat e fundit të jetës.
Kanadaja e legalizoi eutanazinë në vitin 2016 për personat me sëmundje terminale, ndërsa në vitin 2021 e zgjeroi këtë të drejtë edhe për persona me sëmundje serioze dhe të pashërueshme, edhe kur vdekja nuk është e afërt. Madje, vendi pritej ta zgjeronte më tej ligjin edhe për rastet kur problemi i vetëm është shëndeti mendor, një hap që është shtyrë disa herë për shkak të polemikave.
Në këtë kontekst, Alberta është bërë juridiksioni i parë që tenton të tërheqë frenat, duke propozuar një projektligj që synon të vendosë kufij më të rreptë. Kryeministrja e provincës, Danielle Smith, deklaroi se shërbimi duhet të jetë i disponueshëm vetëm për ata që nuk kanë më shpresë për shërim, duke theksuar nevojën për mbrojtjen e personave të cenueshëm.
Sipas projektligjit, mjekëve do t’u ndalohet të propozojnë vetë vdekjen e asistuar si opsion për pacientët, ndërsa reklamat për këtë shërbim në ambientet shëndetësore do të ndalohen. Gjithashtu, parashikohen mbrojtje për profesionistët që refuzojnë të marrin pjesë në këtë praktikë për arsye ndërgjegjeje.
Kjo lëvizje vjen në një kohë kur eutanazia përbën rreth 5% të të gjitha vdekjeve në Kanada, sipas të dhënave zyrtare, dhe kur debati mbi kufijtë e saj është bërë gjithnjë e më i ashpër. Shumica e rasteve lidhen ende me pacientë në gjendje terminale, por një pjesë e vogël përfshin persona që vuajnë nga sëmundje të rënda kronike që ndikojnë në cilësinë e jetës.
Projektligji ka marrë mbështetje nga organizata që përfaqësojnë persona me aftësi të kufizuara dhe nga ekspertë të shëndetit mendor, të cilët argumentojnë se individët në gjendje të rënduar psikologjike kanë nevojë për trajtim dhe mbështetje, jo për një rrugë drejt përfundimit të jetës.
Megjithatë, kritikët e konsiderojnë këtë nismë si një kufizim të të drejtës së zgjedhjes. Organizatat që mbështesin të drejtën për “vdekje me dinjitet” paralajmërojnë se kufizimet e reja mund të krijojnë barriera për pacientët që vuajnë dhe kërkojnë kontroll mbi fundin e jetës së tyre.
Debati në Kanada po thellohet mes dy qasjeve: nga njëra anë, mbrojtja e personave vulnerabël dhe vendosja e kufijve etikë; nga ana tjetër, respektimi i autonomisë individuale dhe e drejta për të vendosur për jetën dhe vdekjen. Propozimi i Albertës pritet të ndikojë jo vetëm në politikën shëndetësore të provincës, por edhe në drejtimin që do të marrë e gjithë Kanadaja në këtë çështje kaq të ndjeshme.
(Burimi: BBC)
