Irani po përgatitet për skenarë lufte me Shtetet e Bashkuara dhe për mundësinë e eliminimit të udhëheqjes së tij të lartë, ndërsa në qendër të këtyre përgatitjeve është vendosur një figurë kyçe: Ali Larijani.
Sipas raportimeve të fundit, Udhëheqësi Suprem, Ajatollah Ali Khamenei, i ka besuar Larijanit – kreut të Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare dhe një prej politikanëve më me përvojë në vend – drejtimin praktik të shtetit në këtë periudhë tensioni të lartë. Presidenti Masoud Pezeshkian, i zgjedhur si figurë reformiste, është lënë në plan të dytë, ndërsa vendimmarrja strategjike po përqendrohet te rrethi i ngushtë i sigurisë.
Burime të larta iraniane kanë bërë të ditur se Khamenei ka urdhëruar përgatitje të detajuara për vazhdimësinë e pushtetit në rast lufte apo atentati ndaj tij dhe drejtuesve kryesorë. Janë përcaktuar disa nivele zëvendësimi për komandën ushtarake dhe postet kyçe shtetërore, si dhe një rreth i kufizuar personash që mund të marrin vendime nëse komunikimi me liderin ndërpritet.
Në planin ushtarak, Irani po vepron me idenë se një sulm amerikan është i mundshëm. Forcat e armatosura janë vendosur në gatishmëri të lartë. Raketat balistike janë pozicionuar pranë kufirit perëndimor me Irakun, brenda rrezes së Izraelit, si dhe në jug, pranë Gjirit Persik, ku ndodhen baza amerikane. Janë zhvilluar prova raketore dhe stërvitje ushtarake, ndërsa ngushtica strategjike e Hormuzit është mbyllur përkohësisht gjatë manovrave.
Në rast përshkallëzimi, sipas të njëjtave burime, forcat speciale të policisë, shërbimet e inteligjencës dhe milicia Basij do të dislokohen në qytetet kryesore për të kontrolluar çdo shenjë trazirash të brendshme. Udhëheqja iraniane druhet se një luftë e jashtme mund të shoqërohet me destabilizim të brendshëm.
Ndërkohë, Larijani është shfaqur gjithnjë e më shumë në skenën ndërkombëtare. Ai ka zhvilluar takime në Moskë me presidentin rus Vladimir Putin dhe me liderë të Lindjes së Mesme, si dhe ka marrë rol qendror në negociatat bërthamore me Uashingtonin. Dukshmëria e tij publike është rritur ndjeshëm, duke e kthyer në figurën më të rëndësishme politike pas Khameneit.
Zhvillimet në Iran kanë rëndësi për shkak të ndikimit që çdo përshkallëzim në Gjirin Persik mund të ketë në tregjet globale të energjisë, stabilitetin rajonal dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Çdo konflikt që prek ngushticën e Hormuzit – një nga arteriet kryesore të naftës në botë – do të kishte pasoja të menjëhershme edhe për ekonomitë evropiane.
Pavarësisht toneve sfiduese të udhëheqjes iraniane, kanalet diplomatike mbeten të hapura. Por mes negociatave dhe përgatitjeve ushtarake, Irani po organizon jo vetëm mbrojtjen e tij, por edhe mbijetesën e sistemit politik në një skenar ekstrem.
(Burimi: The New York Times)
