Procesi zgjedhor i 28 dhjetorit në Kosovë ka hyrë në një fazë të paprecedentë tensioni institucional, pasi rinumërimi i pjesshëm i votave ka zbuluar mospërputhje serioze në votat për kandidatët për deputetë.
Situata ka shtyrë partitë politike, organizatat monitoruese dhe tashmë edhe organet e drejtësisë të kërkojnë hetim të plotë të procesit.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka nisur më 13 janar rinumërimin e 914 vendvotimeve, pas raportit të verifikimit të 2 për qind të kutive të votimit, ku u konstatuan dallime të pajustifikuara mes fletëvotimeve reale dhe të dhënave të regjistruara në sistem.
Koalicioni i organizatave që monitoron zgjedhjet, Demokracia në Veprim (DnV), ka deklaruar se devijimet e evidentuara nuk janë raste të izoluara, por tregojnë një fenomen më të gjerë të shtrembërimit të votës së kandidatëve.
Sipas DnV-së, rinumërimi i pjesshëm nuk garanton besueshmërinë e rezultatit përfundimtar dhe vetëm një rinumërim i plotë në nivel vendi mund të rikthejë integritetin e procesit.
Ndërkohë, Prokuroria e Shtetit është vënë në lëvizje. Më 19 janar është urdhëruar grumbullimi i provave për manipulime të mundshme zgjedhore, ndërsa prokurorët në të gjitha komunat ku ka përfunduar rinumërimi janë autorizuar të nisin hetime për vepra penale që lidhen me procesin e numërimit.
Partitë kryesore parlamentare kanë dalë me kërkesë të përbashkët për rinumërim të plotë. PDK, LDK dhe AAK e kanë cilësuar situatën si kërcënim serioz për besimin publik në zgjedhje, duke kërkuar që çdo kuti votimi të verifikohet.
Sipas shpjegimeve të organizatave vëzhguese, manipulimi dyshohet të ketë ndodhur në fazën e leximit të votës për kandidatët. Ndërsa vota për parti mbetet e pandryshuar, numëruesi mund të lexojë gabimisht ose të zëvendësojë numrin e kandidatit, duke regjistruar votën për një emër tjetër brenda të njëjtës parti. Kjo formë manipulimi nuk prek rezultatin e partive, por ndryshon renditjen e kandidatëve dhe shpërndarjen e mandateve.
Në këtë klimë, KQZ pritet të mbajë sot mbledhje vendimtare për të diskutuar kërkesat për rinumërim të plotë, ndërsa hetimet penale kanë nisur paralelisht.
Procesi që duhej të përmbyllte formimin e institucioneve të reja, tani ka hapur një kapitull të ri dyshimesh për integritetin e zgjedhjeve.
Nëse nuk merret një vendim i qartë dhe transparent, kriza e besimit në votë rrezikon të thellohet edhe më tej.
