Presidenti amerikan Donald Trump vazhdon të synojë kontrollin e Groenlandës, pavarësisht se ka përjashtuar përdorimin e forcës ushtarake. Paralajmërimi erdhi nga kryeministri i ishullit, Jens-Frederik Nielsen, gjatë një fjalimi në parlamentin e Nuukut.
Sipas tij, qëndrimi i Uashingtonit nuk ka ndryshuar dhe synimi mbetet që Grenlanda të lidhet me SHBA-në dhe të qeveriset prej saj. Nielsen theksoi se amerikanët po kërkojnë ende “rrugë për pronësi dhe kontroll” mbi ishullin strategjik të Arktikut.
Në fillim të vitit, Trump rriti presionin për kontroll amerikan mbi Grenlandën, duke përmendur shqetësime për sigurinë kombëtare përballë Rusisë dhe Kinës. Disa aleatë europianë në NATO kanë mbështetur sovranitetin e Danimarkës mbi territorin, duke paralajmëruar se kjo çështje mund të dëmtojë unitetin e aleancës.
Megjithëse presidenti amerikan është tërhequr nga kërcënimet për përdorimin e forcës dhe ka deklaruar se ka siguruar akses të plotë për SHBA-në përmes një marrëveshjeje në kuadër të NATO-s, detajet e kësaj marrëveshjeje mbeten ende të paqarta.
Debati ka ndikuar edhe në jetën e përditshme të banorëve. Qeveria e Groenlandës njoftoi se ka nisur një sondazh mbi shëndetin mendor të popullsisë për shkak të presionit të vazhdueshëm. Nielsen tha se shumë qytetarë po përjetojnë pasiguri, probleme me gjumin dhe ankth, ndërsa edhe fëmijët ndjejnë tensionin e të rriturve.
“Duam ta themi shumë qartë: kjo është krejtësisht e papranueshme,” u shpreh ai.
Ndërkohë, bisedimet diplomatike mes SHBA-së, Danimarkës dhe Groenlandës kanë nisur, me synimin për të adresuar shqetësimet amerikane për sigurinë në Arktik duke respektuar vijat e kuqe të mbretërisë daneze. Nielsen vlerësoi Danimarkën si një partnere të afërt gjatë krizës dhe ka deklaruar më herët se, nëse do të detyroheshin të zgjidhnin, groenlandezët do të preferonin Danimarkën ndaj SHBA-së.
Çështja prek edhe vlerat kulturore të popullsisë vendase Inuit. Sipas ligjit lokal, qytetarët mund të zotërojnë shtëpitë, por jo tokën ku ato ngrihen – një pasqyrim i konceptit tradicional për pronësinë kolektive të tokës.
(Burimi: FRANCE 24 me AFP)
