Lituania ka ndërmarrë një nga masat më të forta të sigurisë që nga anëtarësimi i saj në NATO, duke paralajmëruar se do të rrëzojë çdo balonë kontrabande që vjen nga territori i Bjellorusisë dhe do të mbyllë disa pika kufitare me vendin fqinj.
Vendimi vjen pas një serie incidentesh të pazakonta në të cilat balona me ngarkesa kontrabande – kryesisht cigare – kanë kaluar hapësirën ajrore të Lituanisë, duke shkaktuar katër herë mbyllje të përkohshme të aeroportit të Vilniusit për arsye sigurie.
“Këto janë sulme hibride ndaj sigurisë së shtetit tonë,” deklaroi kryeministrja Inga Ruginienė gjatë një konference për shtyp, duke theksuar se Lituania “nuk do të lejojë asnjë shkelje të sovranitetit”.
Sipas autoriteteve lituaneze, balonat lëshohen qëllimisht nga territori bjellorus për të transportuar mallra kontrabandë në territorin e Bashkimit Europian. Shërbimet kufitare të Lituanisë kanë identifikuar dhjetëra raste të tilla vetëm muajt e fundit, me tendencë në rritje.
Qeveria e Vilniusit ka autorizuar forcat e armatosura që të rrëzojnë çdo objekt fluturues të paidentifikuar që kalon kufirin dhe po përgatitet të mbyllë plotësisht disa kalime kufitare me Bjellorusinë.
Ruginienė shtoi se nëse situata përshkallëzohet më tej, Lituania mund të kërkojë mbledhjen e menjëhershme të NATO-s sipas nenit 4, i cili lejon konsultime urgjente kur një vend anëtar ndjen se siguria e tij kërcënohet.
Bjellorusia ende nuk ka dhënë asnjë reagim zyrtar ndaj vendimit të Lituanisë.
Ky zhvillim vjen në një moment të ndjeshëm për sigurinë e rajonit baltik, i cili prej muajsh përballet me rritje të presionit migrator dhe aktivitete të dyshimta ajrore që, sipas vendeve të NATO-s, mbështeten nga regjimi i Aleksandër Lukashenkos në Minsk.
Ekspertët paralajmërojnë se masat e reja të Lituanisë mund të përshkallëzojnë tensionet diplomatike dhe të ndikojnë në trafikun tregtar e civil në kufi, por autoritetet në Vilnius këmbëngulin se “siguria kombëtare vjen e para”.
Analistët ndërkombëtarë presin reagim nga Bashkimi Europian dhe NATO në orët në vijim, ndërsa disa media lokale raportojnë se forcat kufitare janë vendosur në gatishmëri të lartë përgjatë gjithë vijës me Bjellorusinë.
