Vetëm një në dhjetë fëmijë amerikanë luajnë jashtë të paktën një herë në javë, një ndryshim i madh krahasuar me brezat e mëparshëm, sipas sondazhit kombëtar të CS Mott Children’s Hospital National Poll on Children’s Health, citon The Epoch Times. Ekspertët paralajmërojnë se ky “migrim drejt brendësisë”—ku fëmijët kalojnë gjithnjë e më shumë kohë para ekraneve dhe në ambiente të mbyllura—po shoqërohet me rritje të obezitetit, ankthit, depresionit dhe vështirësive të përqendrimit.
Studiuesit theksojnë se loja në natyrë nuk është thjesht argëtim, por një komponent thelbësor për zhvillimin fizik, emocional dhe mendor të fëmijëve. Sipas profesorëve dhe ekspertëve, lëvizja e lirë jashtë forcon kockat dhe muskujt, përmirëson gjumin, sistemin imunitar dhe shëndetin kardiovaskular. Një studim finlandez zbuloi se fëmijët që luajnë rregullisht në natyrë kanë mikrobiomë më të pasur dhe imunitet më të fortë, duke ulur rrezikun për alergji dhe sëmundje autoimune.
Gjithashtu, loja jashtë shndërron mjedisin natyror në një hapësirë të pafund imagjinate që stimulon kreativitetin, ndërton aftësi sociale dhe rrit pavarësinë. Një studim për fëmijët parashkollorë tregon se ata që kalojnë më shumë se tre orë në ditë jashtë janë më të pjekur emocionalisht, përqendrohen më mirë, lidhen më lehtë me moshatarët dhe menaxhojnë me më shumë efektivitet emocionet.
Sidoqoftë, ekspertët theksojnë se një nga arsyet kryesore të uljes së kohёs sё lojës jashtë ёshtё frika e prindërve për sigurinë. Në sondazhin e Mott Poll, 4 nga 10 prindër pranojnë se ndjejnë ankth kur fëmija ngjitet shumë lart ose largohet pak gjatë lojës, gjë që shpesh i shtyn të kufizojnë përvojat e rrezikut. Por, sipas specialistëve, shmangia e plotë e rrezikut e bën fëmijën më të prekshëm ndaj ankthit dhe më pak të aftë për t’u përballur me sfida të reja.
Ekspertët citojnë se, përmes lojës së lirë, fëmijët mësojnë të vlerësojnë rrezikun, të dështojnë, të provojnë sërish dhe të ndërtojnë vetëbesim—një proces zhvillimi që nuk mund të zëvendësohet nga ekranet ose aktivitetet brenda katёr mureve.
Çfarë do të thotë kjo për Shqipërinë?
Edhe pse studimi bazohet në të dhëna nga SHBA, fenomeni është gjithnjë e më i dukshëm edhe në Shqipëri. Fëmijët shqiptarë kalojnë gjithnjë e më shumë kohë para telefonit, televizorit ose tabletit, ndërsa hapësirat e gjelbёrta dhe tё sigurta ku fёmijёt mund tё luajnё tё sigurtё janë pakësuar për shkak të urbanizimit dhe trafikut të dendur. Mungesa e infrastrukturës publike në qytetet shqiptare e bën edhe më të vështirë daljen dhe lëvizjen e lirë.
Nëse fëmijët amerikanë luajnë jashtë vetëm një herë në javë, realiteti për shumë fëmijë në Shqipëri mund të jetë edhe më i kufizuar. Ky stil jetese tё cilit po i nёnshtrohet brezi i ri i fёmijёve nё Shqipёri, pa aktivitet fizik dhe me orё tё tёra tё shpenzuara para ekranit, rrit rrezikun e obezitetit, problemeve me gjumin, stresit dhe vështirësive të të mësuarit.
Ndryshimi kërkon një ndërgjegjësim më të madh të prindërve, komunitetit dhe institucioneve, si dhe investime serioze në hapësira të sigurta lojërash dhe aktivitete fizike për fëmijët.
(Burimi: The Epoch Times)
