Elon Musk ka ndezur një tjetër debat global, duke deklaruar se Bashkimi Evropian duhet “të shfuqizohet” dhe sovraniteti t’u rikthehet shteteve individuale. Shpërthimi publik erdhi menjëherë pasi Komisioni Evropian i vendosi platformës së tij X një gjobë prej 120 milionë eurosh, duke e kthyer përplasjen në konflikt të hapur midis miliarderit dhe BE-së.
Deklaratat e tij u përputhën me valën e polemikave të shkaktuara nga Strategjia e re e Sigurisë Kombëtare e presidentit amerikan Donald Trump — një dokument që paralajmëron për “zhvendosje dramatike të balancave botërore” dhe që kritikon ashpër politikën evropiane.
Reagimi i BE-së ishte i menjëhershëm dhe i prerë. Përfaqësuesja e Lartë, Kaja Kallas, u përpoq të ruante tonin diplomatik, duke pranuar se disa kritika të SHBA-së kanë bazë, por sërish theksoi se “Amerika mbetet aleati ynë më i madh”. Por Komisioni Evropian foli shumë më qartë:
“Vendimet për Bashkimin Evropian merren nga Bashkimi Evropian, për Bashkimin Evropian. Ne mbrojmë rregullat tona, lirinë e fjalës dhe autonominë rregullatore.”
Një mesazh i drejtpërdrejtë që synonte t’i mbyllte derën presioneve nga Trump dhe inputit publik të Musk.
Megjithatë, ndikimi i Musk nuk mund të injorohet. Ai gëzon një bazë të madhe ndjekësish në Evropë, mbështet publikisht parti të ekstremit të djathtë si AFD në Gjermani, dhe Starlink luan rol strategjik në komunikimet globale. Ky pozicion e bën zërin e tij të dëgjohet fort në debatet politike.
Në anën tjetër të Atlantikut, vetë administrata Trump flet hapur në dokumentin e saj strategjik për “kultivimin e rezistencës brenda shteteve evropiane ndaj kursit aktual të BE-së”, duke përgëzuar “partitë patriotike” që po rriten në kontinent.
Ndërkohë, zyrtarë amerikanë — përfshirë ish-diplomatë si Christopher Landau — e akuzojnë BE-në si “burokraci të pazgjedhur, antidemokratike dhe të shkëputur nga realiteti”, duke e quajtur politikën evropiane “vetëvrasëse për qytetërimin”.
Kritika të tilla reflektohen edhe në Strategjinë e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, e cila përshkruan një Evropë në rrezik “zhdukje” kulturore dhe demografike nëse nuk ndryshon kurs. Disa analistë amerikanë shkojnë edhe më tej, duke argumentuar se Shtetet e Bashkuara po “përmbysin historinë”, duke e parë tashmë BE-në — dhe jo Rusinë — si sfidën më të madhe ndaj interesave të tyre.
Në këtë klimë të tensionuar, përplasja Musk–BE është vetëm maja e ajsbergut. Pas saj fshihet një rikalim i thellë i marrëdhënieve transatlantike, ku liria e fjalës, rregullimi i platformave digjitale, sovraniteti dhe gjeopolitika janë bërë fusha beteje.
Një gjë është e qartë: kjo histori nuk ka mbaruar. Dhe retorika po bëhet çdo ditë më e ashpër.
