Autoritetet ushtarake në Myanmar kanë liruar mijëra të burgosur këtë të dielë, në kuadër të amnistisë vjetore për Ditën e Pavarësisë, vetëm një javë pas nisjes së zgjedhjeve të organizuara nga junta, të cilat janë dënuar gjerësisht nga komuniteti ndërkombëtar si një farsë.
Sipas Këshillit Kombëtar të Mbrojtjes dhe Sigurisë, udhëheqësi i juntës Min Aung Hlaing ka falur gjithsej 6,134 shtetas të Myanmarit, ndërsa 52 të huaj do të lirohen dhe deportohen. Vendimi, sipas autoriteteve, është marrë “për arsye humanitare dhe dhembshurie”, ndërsa vendi shënon 78-vjetorin e pavarësisë nga Britania.
Në mëngjes, dhjetëra autobusë me të burgosur të liruar dolën nga burgu famëkeq Insein në Yangon. Familjarë të shumtë ishin mbledhur jashtë, duke mbajtur pankarta me emrat e të afërmve të tyre, pa e ditur nëse do t’i gjenin mes të liruarve. Disa nga të liruarit u panë duke përqafuar familjarët mes lotësh.
Sipas dëshmive për AFP, një pjesë e të liruarve ishin arrestuar për vepra penale jo-politike, si drogë apo vjedhje. Mes emrave të njohur ishte edhe modelja dhe ish-mjekja Nang Mwe San, e arrestuar në vitin 2022 për “cenim të kulturës dhe dinjitetit” pas publikimit të disa videove.
Zgjedhje të kontestuara dhe represion i vazhdueshëm
Amnistia vjen në një moment delikat politik. Junta nisi javën e kaluar një proces zgjedhor të ndarë në faza, duke premtuar “demokraci dhe pajtim kombëtar”. Megjithatë, organizatat për të drejtat e njeriut dhe diplomatët perëndimorë e kanë cilësuar procesin si një riemërtim të sundimit ushtarak.
Partia pro-ushtarake USDP ka siguruar rreth 90% të vendeve të shpallura deri tani në dhomën e ulët të parlamentit, sipas mediave shtetërore. Analistët e përshkruajnë USDP-në si një zgjatim civil të ushtrisë. Dy faza të tjera votimi janë planifikuar për 11 dhe 25 janar.
Partia e shpërbërë NLD e Aung San Suu Kyi – e cila fitoi bindshëm zgjedhjet e vitit 2020 – nuk ishte në fletëvotime. Suu Kyi mbetet e burgosur që prej grushtit të shtetit të vitit 2021, kur ushtria anuloi rezultatet zgjedhore duke pretenduar për mashtrime, akuza të hedhura poshtë nga vëzhguesit ndërkombëtarë.
Sipas grupit monitorues Assistance Association for Political Prisoners, më shumë se 22,000 persona ndodhen aktualisht në paraburgim nga junta. Myanmar ka një praktikë të shpeshtë amnistish gjatë festave kombëtare dhe fetare: mbi 9,000 të burgosur u liruan për Ditën e Pavarësisë në 2024 dhe rreth 6,000 një vit më parë.
Megjithëse lirimet sjellin lehtësim për familjet, kritikët theksojnë se ato nuk ndryshojnë realitetin e represionit dhe të konfliktit të armatosur që vijon pas grushtit të shtetit, ndërsa procesi zgjedhor mbetet thellësisht i kontestuar.
(Burimi: France 24/AFP)
