Dallimet kulturore midis Kinës dhe vendeve perëndimore shpesh shfaqen më qartë në mënyrën se si konceptohet puna dhe koha e lirë. Në Kinë, modeli dominues është ai i angazhimit të vazhdueshëm, ku shumë qytetarë punojnë thuajse çdo ditë të javës, ndërsa në Europë dhe SHBA pushimet e fundjavës janë një standard i konsoliduar. Për shumicën e punonjësve perëndimorë, e shtuna dhe e diel janë ditë për t’u çlodhur, por në kulturën kineze kjo nuk është domosdoshmërisht e mirëpritur.
Këtë realitet e ka përjetuar personalisht sipërmarrësi spanjoll Adrián Díaz, i cili mbërriti në Kinë në vitin 2006 si konsulent për zhvillimin e biznesit. I mësuar me modelet perëndimore të organizimit të punës, ai vendosi të aplikojë orarin klasik pesëditor me pushim fundjavën, duke menduar se kjo do të ndikonte pozitivisht te stafi dhe produktiviteti. Por, sipas asaj që rrëfen, tentativa e tij hasi në rezistencë të fortë nga punonjësit vendas.
Koleget e paralajmëruan menjëherë se nisma nuk do të funksiononte, dhe shpejt u vërtetua se kishin të drejtë. Një punonjës i tha hapur: “Nuk mund të rri në shtëpi duke parë televizor, ndërkohë që nëna ime punon nga e hëna në të diel. Ato ide mund të funksionojnë për ty, por nuk mund të vish t’i imponosh këtu”. Për shumë punonjës, kohëzgjatja e një dite pa punë shoqërohej me ndjenjë faji dhe jo me çlodhje.
Rasti më domethënës lidhet me sekretaren e tij, së cilës ai i propozoi punë vetëm nga e hëna në të premte. Edhe pse ajo e pranoi me hezitim, me kusht që në situata të veçanta të ishte e disponueshme, pas gjashtë muajsh ndodhi e papritura: kur Díaz kishte nevojë që ajo të punonte gjatë një fundjave, sekretarja i shpjegoi se nuk ishte e mundur, sepse tashmë kishte gjetur një punë të dytë për ato ditë. “Meqë më dhe pushim fundjavave, gjeta një punë tjetër,” i tha ajo, duke shtuar se nuk mund të rrinte pa bërë asgjë kur të gjithë të afërmit punonin çdo ditë.
Edhe në një fabrikë që Díaz ngriti më vonë me partnerin e tij kinez, reagimi ndaj kësaj praktike ishte po aq skeptik. Punëtorët dhe menaxherët vendas e konsideruan të pakuptimtë idenë që makineritë të ndalonin dy ditë nga shtatë. “Askush me mendje të shëndoshë në Kinë nuk kupton pse një biznesmen që ngre një fabrikë për të fituar para do të vendoste vullnetarisht të ndalojë prodhimin për dy ditë,” e qortuan ata.
Ky shembull ngre një diskutim më të gjerë mbi kulturën e punës dhe presionin social që e shoqëron. Në Kinë, puna e pandërprerë shihet si një normë morale dhe familjare, e mbështetur nga modeli ekonomik i rritjes së shpejtë. Në Perëndim, ndërkohë, balanca mes jetës private dhe punës është një objektiv i mbrojtur.
(Burimi: El Huffpost)
