Përveç borës dhe të ftohtit, Groenlanda ka pak gjëra të përbashkëta me Alpet zvicerane. Megjithatë, beteja për të ardhmen e këtij ishulli po paraprin takimin e liderëve botërorë dhe drejtuesve të biznesit në Forumin Ekonomik Botëror (WEF) këtë javë. Në fakt, koha e kërcënimit të jashtëzakonshëm të Donald Trump duket se është zgjedhur duke pasur parasysh këtë takim. Trump e pëlqen Davosin. Dhe kjo është më shumë se e çuditshme, duke pasur parasysh pikëpamjet e bazës së tij politike.
Vitin e kaluar, ai u shfaq në WEF nga Shtëpia e Bardhë, duke iu drejtuar një audience evropiane kryesisht të hutuar vetëm dy ditë pas inaugurimit të tij. U ndje një siklet i dukshëm, teksa ai përmendi ambiciet territoriale për Kanadanë dhe Groenlandën dhe u bëri një “ofertë që nuk mund ta refuzoni” atyre që eksportojnë drejt SHBA-së: ndërtoni fabrika në Amerikë ose paguani tarifa që do të mbledhin triliona dollarë. “Është zgjedhja juaj”, tha ai me buzëqeshje. Ai kërkoi falje që nuk ishte fizikisht i pranishëm dhe premtoi se do të ishte këtë vit. Dhe të mërkurën, ai pritet të jetë aty, duke përhapur mesazhin e administratës amerikane në një kohë konfuzioni në pjesën më të madhe të botës, veçanërisht në Evropë.
Trump pritet të flasë në atë që do të jetë Davosi më i madh ndonjëherë, i nxitur nga prania dhe politikat e tij, të cilat kanë shkaktuar atë që një nga sesionet e forumit mund ta quante “Përçarja e Madhe Globale”. Trump është, për momentin, burimi kryesor i trazirave. Ai do të ndiqet nga afër nga liderë botërorë dhe drejtues korporatash për shkak të përpjekjes së tij për të ushtruar presion ekonomik mbi Evropën që të pranojë shitjen e Groenlandës.
Forumi do të jetë në qendër të vëmendjes botërore këtë javë – dhe njëkohësisht krejt i pazakontë. “Fryma e dialogut” është tema zyrtare, dhe ndonëse ka mundësi reale për biseda që nuk mund të ndodhin diku tjetër, shumë elementë të qasjes së administratës amerikane duken në kundërshtim me thirrjen për bashkëpunim global që është thelbi i këtij forumi.
Në fund të fundit, Davosi nuk është një markë e dashur në botën e sloganit “Make America Great Again”. Konferenca në Alpet zvicerane shpesh është objekt kritikash nga figura si guvernatori i Floridës Ron DeSantis, i cili ka deklaruar se shteti i tij është vendi ku “axhenda e Davosit vdes që në mbërritje”, duke premtuar rezistencë ndaj “bankave të gjelbra” dhe “mishit të prodhuar në laborator”.
Këtë vit ka pasur sugjerime se Shtëpia e Bardhë ka këmbëngulur që Forumi të minimizojë temat tradicionale mbi klimën, zhvillimin global dhe politikat “woke”, në favor të çështjeve të forta të biznesit. Ndërkohë, kompanitë më të mëdha amerikane janë mobilizuar për të krijuar një “Shtëpi të SHBA-së” në një kishë alpine për delegatët, ku do të festohen Kupa e Botës dhe 250-vjetori i pavarësisë së Shteteve të Bashkuara.
Duke pasur parasysh debatet globale mbi kufijtë dhe sovranitetin – nga Groenlanda në Karakas e deri në Donbas – si dhe praninë e kaq shumë liderëve botërorë, nuk është e pamundur të imagjinohet një lloj samiti i ri në stilin e Jaltës në periferi të forumit.
Shumica e liderëve të G7 do të jenë të pranishëm, po ashtu presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, së bashku me 65 krerë të tjerë shtetesh dhe qeverish dhe rreth 850 drejtues të kompanive më të mëdha të botës, si dhe dhjetëra pionierë të teknologjisë. Vetë Trump do të mbërrijë në Alpet zvicerane me pesë anëtarë të kabinetit, një numër të madh zyrtarësh dhe elitën e biznesit amerikan, nga Jensen Huang i Nvidia-s te Satya Nadella i Microsoft-it.
Por ky nuk është territor miqësor për presidentin amerikan. Aludimet e tij për marrjen apo edhe pushtimin e Groenlandës nuk do të priten mirë nga një audiencë evropiane.
Në vend të tij, kryeministri kanadez Mark Carney pritet të përfaqësojë vizionin e Amerikës së Veriut që Evropa do të dëshironte të kishte përballë. Carney ka kaluar një vit kaosi tregtar me SHBA-në duke ruajtur rritjen ekonomike, duke zëvendësuar tregtinë me Amerikën me partnerë të tjerë dhe së fundmi është shfaqur duke promovuar një rend të ri botëror që mbron multilateralizmin, madje edhe në biseda me Xi Jinping në Kinë.
Edhe Kina do të jetë e pranishme në nivel ministrash financash, duke paraqitur veten – si ekonomia e dytë më e madhe në botë dhe tashmë eksportuesi më i madh i makinave – si faktor stabiliteti global. Është një vend që çdo vit vjen në Davos për të sinjalizuar ngjitjen e tij të qëndrueshme ekonomike, teknologjike dhe gjeopolitike.
Në fund, nuk duhet harruar se në Davos shpesh janë paralajmëruar ndryshime të mëdha. Ishte aty, një dekadë më parë, kur u fol për herë të parë për kompjuterët kuantikë. Dhe vitin e kaluar, pas një sesioni mbi bateritë e makinave, u bë e qartë se prodhuesit amerikanë dhe evropianë të automjeteve kishin pak gjasa të arrinin teknologjinë kineze në këtë dekadë.
Shumë e kritikojnë Davosin. Por ia vlen të ndiqet, sepse e ardhmja shpesh shfaqet në disa nga cepat e tij më të ndritshëm.
(Burimi: Pёrshtatur nё shqip nga artikulli i Faisal Islam/BBC)
