Zhvillimet e orëve të fundit në Lindjen e Mesme po shënojnë një nga përshkallëzimet më të rënda ushtarake të dekadave të fundit, ndërsa përplasja mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit ka hyrë në një fazë të hapur lufte me pasoja rajonale.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se Shtetet e Bashkuara kanë nisur “operacione të mëdha luftarake” kundër objektivave në Iran, në koordinim me Izraelin, i cili konfirmoi se ka ndërmarrë sulme me raketa dhe avionë luftarakë ndaj disa pikave strategjike në territorin iranian. Shpërthime të fuqishme janë raportuar në Teheran dhe në qytete të tjera, ndërsa sipas mediave shtetërore iraniane, një sulm ndaj një shkolle fillore për vajza në Minab ka shkaktuar mbi 100 viktima. Në total, autoritetet iraniane raportojnë më shumë se 200 të vrarë në 24 provinca.
Përplasja mori një dimension edhe më dramatik kur zyrtarë izraelitë dhe vetë Trump pretenduan se Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, është vrarë gjatë sulmeve. Trump deklaroi publikisht se SHBA “beson se kjo është një histori e saktë”, ndërsa shtoi se “shumica e udhëheqjes iraniane është eliminuar”. Megjithatë, Irani e mohoi kategorikisht këtë pretendim. Agjencitë gjysmëzyrtare Tasnim dhe Mehr raportuan se Khamenei është “i palëkundur dhe po komandon fushën”, duke e cilësuar lajmin si “luftë psikologjike”.
Izraeli publikoi një listë zyrtarësh të lartë iranianë që pretendon se janë vrarë, përfshirë këshilltarë të lartë të udhëheqjes, ministra dhe komandantë të Gardës Revolucionare. Deri tani, nuk ka konfirmim të pavarur për vdekjen e tyre.
Irani reagoi me kundërsulme të gjera. Raketa dhe dronë janë lëshuar drejt Izraelit dhe drejt bazave apo objektivave amerikane në disa vende të rajonit, përfshirë Katarin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreinin, Kuvajtin, Jordaninë, Arabinë Saudite dhe Irakun. Në Tel Aviv janë raportuar shpërthime të shumta dhe të paktën 21 të plagosur, ndërsa në zonën metropolitane të Gush Dan janë dëmtuar ndërtesa dhe automjete.
Në Katar, autoritetet konfirmuan dhjetëra raketa të lëshuara, me tetë të plagosur nga mbeturinat e interceptimeve dhe dëmtime materiale. Emiratet e Bashkuara Arabe deklaruan se kanë shkatërruar mbi 130 raketa dhe qindra dronë. Dëmtime janë raportuar edhe në aeroportin ndërkombëtar të Dubait. Disa vende të rajonit kanë mbyllur hapësirat ajrore, ndërsa linjat ajrore si Qatar Airways kanë pezulluar fluturimet.
Këshilli i Sigurimit i OKB-së ka nisur një mbledhje emergjente. Sekretari i Përgjithshëm Antonio Guterres paralajmëroi për rrezikun e një konflikti më të gjerë me pasoja të rënda për civilët dhe stabilitetin rajonal, duke bërë thirrje për ndalim të menjëhershëm të armiqësive dhe rikthim në tryezën e negociatave.
Ndërkohë, reagimet ndërkombëtare janë të kujdesshme. Udhëheqës të Gjirit kanë dënuar sulmet ndaj territorit të tyre dhe kanë paralajmëruar pasoja në marrëdhëniet bilaterale me Iranin. Trump ka zhvilluar telefonata me liderë të rajonit dhe të NATO-s, ndërsa vizita e planifikuar e Sekretarit amerikan të Shtetit në Izrael është anuluar për shkak të situatës.
Situata në terren mbetet fluide. Sirenat vazhdojnë të bien në qytetet izraelite, ndërsa mbi Doha dhe Tel Aviv janë dëgjuar valë të reja shpërthimesh. Intensiteti i sulmeve iraniane duket në rritje, ndërsa Izraeli paralajmëron se operacionet do të vazhdojnë pa afat të përcaktuar.
Në këtë pikë, mbetet e paqartë nëse pretendimi për vrasjen e Khameneit do të konfirmohet apo nëse kemi të bëjmë me një fazë të ashpër të luftës informative që shoqëron konfliktin. Ajo që është e sigurt është se përplasja tashmë ka kaluar kufijtë e një operacioni të kufizuar dhe po shtrihet në një konfrontim rajonal me pasoja të paparashikueshme.
