Ëndrrat janë një nga përvojat më misterioze që përjetojmë çdo natë. Disa njerëz zgjohen dhe mund të tregojnë me hollësi çfarë panë në ëndërr, ndërsa të tjerët nuk kujtojnë asgjë. Çfarë ndikon në këtë ndryshim?
Gjatë gjumit, truri kalon në faza të ndryshme, dhe ëndrrat më të gjalla ndodhin zakonisht në fazën REM (Rapid Eye Movement). Kujtimi i ëndrrave lidhet me mënyrën si funksionon kujtesa afatshkurtër në momentin e zgjimit. Nëse zgjohesh gjatë fazës REM, ka më shumë gjasa të kujtosh ëndrrën.
Personat që zgjohen shpesh natën, pa e kuptuar ndonjëherë, kanë më shumë mundësi të “kapin” një ëndërr në kujtesë. Ata që flenë në mënyrë të thellë dhe të pandërprerë, shpesh nuk i mbajnë mend ëndrrat, edhe pse i përjetojnë ato po njësoj.
Studimet kanë treguar se njerëzit që i kujtojnë më shpesh ëndrrat kanë një aktivitet më të lartë në një zonë të trurit të quajtur korteksi parietal medial. Kjo zonë është e lidhur me përpunimin e informacionit dhe ndërgjegjësimin për veten.
Ëndrrat e ngarkuara emocionalisht kujtohen më lehtë. Një ëndërr që përfshin frikë, lumturi ekstreme apo ndonjë ngjarje të pazakontë, ka më shumë gjasa të mbetet në kujtesë.
Alkooli, mungesa e gjumit, lodhja kronike dhe përdorimi i pajisjeve elektronike para gjumit ndikojnë negativisht në kujtesën e ëndrrave. Ndërkohë, ata që mbajnë një ditar ëndrrash dhe fokusohen në to para gjumit, i kujtojnë më shpesh.
Një fakt interesant: të gjithë ëndërrojmë disa herë gjatë natës, pavarësisht nëse i kujtojmë apo jo. Moskujtesa nuk do të thotë mungesë ëndrrash, por thjesht që ato nuk regjistrohen në kujtesën e vetëdijshme.
