Marrëdhëniet ekonomike mes Izrael dhe Shtetet e Bashkuara po bëhen gjithnjë e më vendimtare për industrinë izraelite të teknologjisë së lartë, duke ndikuar drejtpërdrejt në karrierat, mjediset e punës dhe mundësitë e brezit të ri të profesionistëve.
Sipas një analize nga Galit Meyran, drejtore ekzekutive e Dhomёs sё Tregtisë Izrael–Amerikë, amerikanët janë njëkohësisht investitorë, klientë, blerës kompanish dhe shpesh punëdhënës të drejtpërdrejtë, ndërsa Izraeli funksionon si qendër zhvillimi ku idetë shndërrohen në produkte.
Ky bashkëpunim ka krijuar një industri globale ku, për shembull, një i ri që punon në Tel Aviv mund të bashkëpunojë me një menaxher produkti në New York, të prezantojë projekte para investitorëve në Silicon Valley dhe të zhvillojë produkte për klientë që nuk i ka takuar kurrë. Punonjësi i ri i vitit 2026 nuk është më thjesht “një izraelit që punon me Amerikën”, por pjesë e një sistemi të përbashkët profesional me standarde dhe mjete ndërkombëtare.
Varësia nga tregu amerikan është e dukshme: kur ekonomia amerikane rritet, përfiton edhe Izraeli; kur ajo ngadalësohet, pasojat ndihen shpejt në tregun izraelit të punës, përfshirë ngrirjen e rekrutimeve dhe ndryshime në drejtimet e zhvillimit teknologjik.
Megjithatë, kjo lidhje sjell edhe avantazhe të mëdha. Izraeli është i pozicionuar në sektorë ku kërkesa globale është në rritje, si inteligjenca artificiale, siguria kibernetike, fintech dhe shëndeti digjital. Kombinimi i kreativitetit izraelit me madhësinë e tregut amerikan krijon një avantazh konkurrues që vështirë se mund të barazohet nga vende të tjera.
Ekspertët theksojnë se pyetja nuk është më nëse njëra ekonomi ka nevojë për tjetrën, por si brezi i ri do ta formësojë këtë partneritet. Në vitet e ardhshme, marrëdhënia pritet të evoluojë drejt një modeli me më shumë partneritet dhe më pak varësi — duke kaluar nga skema tradicionale “zhvillim në Izrael, marketing në SHBA” drejt iniciativave globale që në fazat e para.
Investimet amerikane konsiderohen si një lloj “police sigurimi” për talentin izraelit. Edhe pse tregu vendas mund të jetë sfidues, qasja në tregun amerikan u jep sipërmarrësve të rinj mundësinë të mendojnë në shkallë të gjerë. SHBA mbetet destinacioni kryesor i eksporteve izraelite dhe qendra më e madhe e investimeve në botë.
Fakti që kompanitë e mëdha të teknologjisë vazhdojnë ta shohin Izraelin si një qendër strategjike, edhe në periudha pasigurie, interpretohet si një votëbesim për potencialin e brezit të ardhshëm. Dhoma e Tregtisë Izrael–Amerikë deklaron se po punon për të përshpejtuar këtë trend përmes nxitjes së investimeve të kapitalit sipërmarrës, uljes së barrierave tregtare dhe krijimit të programeve që lidhin të rinjtë me kërkesat e tregut amerikan.
Edhe pse disa mendojnë se nën administratën aktuale amerikane mund të ketë kufizime afatshkurtra, përvoja historike tregon se kombinimi i guximit izraelit dhe fuqisë ekonomike amerikane ka prodhuar shpesh përparimet më të mëdha. Për brezin e ri izraelit, ruajtja e një tregu të hapur dhe konkurrues, të lidhur ngushtë me ekonominë më të fortë në botë, shihet jo vetëm si interes biznesi, por si element thelbësor për rindërtimin dhe zhvillimin afatgjatë të vendit.
(Burimi: Ynetnews)
