Gjermania po përballet me një debat të pazakontë, por gjithnjë e më serioz: a duhet të tërheqë arin e saj nga kasafortat amerikane? Thirrjet për “riatdhesimin” e rezervave të arit janë shtuar ndjeshëm javët e fundit, të nxitura nga pasiguria gjeopolitike dhe nga frika se administrata e Donald Trump mund ta bëjë partneritetin transatlantik më të paparashikueshëm se kurrë.
Gjermania zotëron rezervat e dyta më të mëdha kombëtare të arit në botë, pas SHBA-ve. Një pjesë e konsiderueshme e tyre – rreth 1,236 ton, me vlerë afërsisht 164 miliardë euro – ruhet aktualisht në kasafortat e Rezervës Federale në Nju Jork. Pikërisht kjo ka ndezur alarmin e disa ekonomistëve dhe ekspertëve financiarë në Berlin.
Emanuel Mönch, ish-drejtues i kërkimit në Bundesbank, paralajmëroi se mbajtja e një sasie kaq të madhe ari në SHBA është bërë “e rrezikshme” në kushtet aktuale. Sipas tij, për të garantuar pavarësi strategjike, Gjermania duhet seriozisht të marrë në konsideratë kthimin e rezervave në territorin e saj.
Ai nuk është i vetmi. Michael Jäger, kreu i Shoqatës Evropiane të Tatimpaguesve, ka shkuar edhe më tej, duke argumentuar se Trump është i paparashikueshëm dhe se SHBA mund ta përdorë çdo instrument për përfitime politike ose financiare. Sipas tij, rreziku që Gjermania të mos ketë më akses të garantuar në arin e saj po rritet.
Debati, që deri pak kohë më parë ishte monopol i partive populiste si AfD, tani ka hyrë në rrjedhën kryesore politike. Edhe të Gjelbrit kanë shprehur shqetësim, duke theksuar se ari është një “spirancë stabiliteti” dhe nuk duhet të kthehet në mjet presioni në konfliktet gjeopolitike.
Nga ana tjetër, ka edhe zëra kundër. Clemens Fuest, një nga ekonomistët më të njohur të Gjermanisë, paralajmëron se një veprim i tillë mund të ndezë më shumë tensione dhe të ketë pasoja të paparashikuara financiare dhe diplomatike.
Qeveria gjermane, për momentin, përpiqet të ulë temperaturat. Zëdhënës zyrtarë kanë deklaruar se nuk ka vend për panik dhe se rezervat janë të diversifikuara mirë: rreth gjysma e arit gjerman ndodhet në Frankfurt, 37% në Nju Jork dhe pjesa tjetër në Londër. Bundesbank insiston se kontrollet dhe auditimet janë të rregullta dhe se “nuk ka arsye për shqetësim”.
Megjithatë, retorika e ashpër e Trump ndaj aleatëve perëndimorë dhe deklaratat e tij për politika agresive ekonomike dhe territoriale kanë mjaftuar që edhe brenda kampit konservator gjerman të ngrihen zëra kritikë. “SHBA nuk është më partner i besueshëm në formën aktuale”, ka deklaruar profesorja Ulrike Neyer nga Universiteti i Dyseldorfit.
Në thelb, çështja e arit ka dalë nga kasafortat dhe ka hyrë në zemrën e politikës. Nuk bëhet më fjalë vetëm për shufra metali të çmuar, por për besim, aleanca dhe sigurinë ekonomike në një botë që po ndryshon me shpejtësi.
Dhe ndërsa Berlini përpiqet të balancojë mes kujdesit diplomatik dhe frikës reale strategjike, ata vetë nuk janë të qartë: në epokën e Trump, a është ende Nju Jorku vendi më i sigurt për arin gjerman?
(Burimi: The Guardian)
