Mpirja ose ndjesia e shpimit në duar shpesh shihet si diçka e padëmshme, e lidhur me lodhjen, qëndrimin e gabuar gjatë gjumit apo orët e gjata para kompjuterit. Por për personat me diabet, kjo shenjë mund të jetë alarmi i parë i një problemi serioz: neuropatia periferike, një dëmtim nervor që, nëse neglizhohet, mund të çojë në dobësi muskulore, humbje të funksionit të dorës dhe paaftësi afatgjatë.
Neuropatia periferike është një nga ndërlikimet më të shpeshta të diabetit. Studimet tregojnë se të paktën gjysma e personave me diabet do ta zhvillojnë atë në një fazë të jetës. Ajo prek nervat jashtë trurit dhe palcës kurrizore, zakonisht fillimisht në këmbë dhe më pas në duar.
Sipas neurologes Annie Wu nga spitali New York-Presbyterian Queens, niveli i lartë i sheqerit në gjak dëmton enët e vogla të gjakut që ushqejnë nervat. Kur këto enë dëmtohen, nervat humbin oksigjenin dhe lëndët ushqyese, duke filluar të funksionojnë keq. Me kalimin e kohës, dëmtimi mund të bëhet i pakthyeshëm.
Një nga shenjat më shqetësuese është atrofia muskulore në dorë, veçanërisht te muskuli poshtë gishtit të madh. Në faza të avancuara, dora dobësohet ndjeshëm dhe ndjeshmëria humbet. Sipas mjekëve, sa më herët të kapet problemi, aq më shumë mundësi ka për të ngadalësuar ose pjesërisht rikuperuar dëmtimin.
Një shkak i shpeshtë i mpirjes së duarve është edhe sindroma e tunelit karpal, që lidhet me shtypjen e nervit median në kyçin e dorës. Personat me diabet kanë rrezik më të lartë për këtë gjendje. Mbajtja e një mbajtëse dore gjatë natës, që e mban kyçin drejt, mund të lehtësojë simptomat dhe t’i japë nervit kohë për t’u rikuperuar.
Përveç trajtimit mjekësor, ushtrimet e thjeshta të rehabilitimit luajnë një rol të rëndësishëm. Shtrëngimi i një topi të butë ndihmon në forcimin e muskujve të dorës dhe parandalon atrofimin, ndërsa shtrirjet e kyçit dhe hapja e plotë e dorës ndihmojnë në uljen e presionit mbi nervat. Këto ushtrime, të bëra rregullisht, mund të përmirësojnë simptomat e lehta të neuropatisë.
Diagnoza e neuropatisë përfshin teste të ndjeshmërisë, si prekja, temperatura apo stimulimi elektrik i nervave, për të vlerësuar shkallën e dëmtimit. Trajtimi fokusohet kryesisht në kontrollin e rreptë të sheqerit në gjak, kombinimin me ilaçe për dhimbjen nervore dhe ushtrime rehabilituese. Në raste të rënda, mund të nevojitet ndërhyrje kirurgjikale, veçanërisht për sindromën e tunelit karpal.
Mjekët paralajmërojnë se neuropatia diabetike nuk prek vetëm duart dhe këmbët. Ajo mund të ndikojë edhe funksione automatike të trupit, si rrahjet e zemrës, tretja, djersitja apo presioni i gjakut, duke e bërë edhe më të rëndësishme diagnostikimin e hershëm.
Mpirja e duarve është e lehtë për t’u shpërfillur, por për personat me diabet mund të jetë thirrja e parë për ndihmë nga trupi. Kontrolli i mirë i diabetit, vëmendja ndaj simptomave dhe veprimet e vogla të përditshme mund të bëjnë diferencën mes përkeqësimit dhe ruajtjes së funksionit për vite me radhë.
(Burimi: The Epoch Times)
