Ҫdo shkurt kujtojmë trashëgiminë e Sevasti Qiriazit, gruas që guxoi të ëndërronte një Shqipëri të arsimuar dhe të emancipuar. E lindur më 24 shkurt 1871 në Manastir (sot Bitola), në familjen e njohur atdhetare Qiriazi, ajo do të bëhej një nga figurat më të rëndësishme të arsimit shqiptar.
Sevasti u diplomua në American College for Girls në Stamboll, duke u bërë ndër gratë e para shqiptare me arsim të lartë në fund të shekullit XIX, një arritje e jashtëzakonshme për kohën.
Me kthimin e saj në atdhe, në vitin 1891 ajo hapi në Korçë Shkollёn e Vashave, institucionin e parë kombëtar për arsimimin e vajzave shqiptare. Në një shoqëri ku edukimi i grave ishte ende i kufizuar, kjo nismë shënoi një hap historik drejt emancipimit dhe përparimit shoqëror.
Shkolla nuk ishte vetëm një institucion mësimor, por një vatër e ndërgjegjësimit kombëtar dhe kulturor, ku gjuha shqipe dhe identiteti kombëtar përforcoheshin çdo ditë.
Përtej mësimdhënies, Sevasti Qiriazi Dako ishte aktive edhe në mbështetjen e çështjes kombëtare shqiptare. Ajo bashkëpunoi me studiuesen dhe udhëtaren britanike Edith Durham, duke kontribuar në sensibilizimin ndërkombëtar për të drejtat dhe pavarësinë e Shqipërisë.
Puna e saj përfshiu edhe hartimin dhe botimin e teksteve shkollore, të cilat edukuan breza të tërë nxënësish, duke forcuar themelet e arsimit kombëtar.
Pas periudhave të emigrimit, ajo u rikthye në Shqipëri për të vijuar veprimtarinë arsimore me Institutin “Kyrias” në Tiranë dhe Kamzë, duke konsoliduar më tej modelin e arsimit modern për vajzat shqiptare.
Sot, Sevasti Qiriazi Dako mbetet simbol i vizionit, guximit dhe përkushtimit atdhetar, një grua që sfidoi kohën e saj dhe hapi një rrugë të re për arsimin dhe emancipimin e gruas shqiptare. Trashëgimia e saj vazhdon të frymëzojë breza, si një dritë e pashuar në historinë e kombit.
