Në një kohë kur lajmet janë të mbushura me tensione, pasiguri ekonomike dhe përçarje politike, stresi është bërë pjesë e përditshmërisë për shumë familje. Por sipas psikologes së zhvillimit Aliza Pressman, prindërit kanë një rol vendimtar: mënyra si ata e përballojnë ankthin e tyre ndikon drejtpërdrejt tek fëmijët.
Pressman thekson se një prind në gjendje të vazhdueshme ankthi – nuk mund të krijojë një marrëdhënie të qetë dhe të sigurt me fëmijën. Fëmijët janë shumë të ndjeshëm ndaj emocioneve të të rriturve dhe ankthi përhapet lehtësisht nga prindi te fëmija përmes asaj që quhet “ngjitje emocionale”. Nëse kjo gjendje bëhet kronike, mund të ndikojë në aftësinë e fëmijës për të përballuar dështimet, për të marrë iniciativa dhe për të ndërtuar qëndrueshmëri emocionale.
Sipas saj, hapi i parë për çdo prind është të ndalojë për një moment dhe të rregullojë veten. Nuk do të thotë të injorosh realitetin, por të dallosh mes asaj që mund të kontrollosh dhe asaj që thjesht të mbush me zemërim apo frikë. Një shëtitje, një bisedë me miq, meditimi apo çdo aktivitet që ul tensionin janë mënyra konkrete për të rikthyer qetësinë para se të flasësh me fëmijën.
Kur vjen momenti i bisedës, Pressman këshillon që prindi të dëgjojë i pari. Fëmijët shpesh dëgjojnë fragmente informacioni në shkollë apo nga rrjetet sociale, të cilat mund t’i keqkuptojnë. Pyetja “Çfarë ke dëgjuar?” është më e vlefshme sesa një shpjegim i gjatë. Kjo u jep prindërve mundësinë të korrigjojnë keqinformimin dhe të pranojnë se disa gjëra mund të duken të frikshme.
Qasja duhet të përshtatet me moshën. Fëmijët e vegjël kanë nevojë për mesazhe të thjeshta dhe siguri emocionale. Adoleshentët mund të përballojnë më shumë kompleksitet dhe madje mund të kenë formuar mendime të tyre, të cilat duhen dëgjuar pa paragjykim. Në çdo rast, bisedat nuk duhet të zgjasin pafund. Nëse shqetësimi fillon të ndikojë në funksionimin e përditshëm të fëmijës, kjo është shenjë që kërkon vëmendje më të thellë.
Një element thelbësor është balanca mes sinqeritetit dhe shpresës. T’u thuash fëmijëve se “nuk ka asgjë për t’u shqetësuar” shpesh nuk është realiste. Më e ndershme është të pranosh shqetësimin, por edhe të theksosh se ekzistojnë njerëz dhe mënyra që punojnë për ta përmirësuar situatën. Fëmijët mund të inkurajohen të kanalizojnë emocionet në veprime pozitive, si angazhimi në komunitet apo iniciativa të vogla që u japin ndjesinë e ndikimit.
Në fund, qëllimi nuk është të rriten fëmijë të paprekshëm nga stresi, por të rriten fëmijë që dinë ta përballojnë atë. Kur prindërit menaxhojnë ankthin e tyre dhe ofrojnë qetësi, dëgjim dhe shpresë, ata po ndërtojnë te fëmijët e tyre jo vetëm qëndrueshmëri, por edhe dhembshuri – dy cilësi thelbësore për një botë gjithnjë e më sfiduese.
(Burimi: CNBC)
