Sulmet hakmarrëse të Iranit ndaj bazave ushtarake të përdorura nga SHBA-të në Lindjen e Mesme kanë shkaktuar dëme të konsiderueshme, që vlerësohen në rreth 800 milionë dollarë vetëm gjatë dy javëve të para të konfliktit. Kjo është ajo që tregon një analizë e re nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), e mbështetur edhe nga verifikimet e BBC.
Sipas raportit, pjesa më e madhe e dëmeve ndodhi gjatë valës së parë të sulmeve iraniane, menjëherë pasi SHBA-të dhe Izraeli nisën operacionet ushtarake në fund të shkurtit.
Eksperti i CSIS, Mark Cancian, thekson se shifrat aktuale mund të mos pasqyrojnë plotësisht realitetin: “Dëmi ndaj bazave amerikane është raportuar pak. Edhe pse duket i madh, shifra e plotë do të dihet vetëm kur të dalin më shumë të dhëna.”
Departamenti Amerikan i Mbrojtjes nuk ka komentuar, ndërsa Komanda Qendrore Amerikane ka refuzuar të japë detaje.
Objektivat kryesore dhe dëmet më të mëdha
Sulmet iraniane kanë shënjestruar kryesisht sistemet e mbrojtjes ajrore dhe komunikimit satelitor në vende si Jordania, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe zona të tjera të rajonit.
Një nga goditjet më të kushtueshme ishte ndaj një radari të sistemit të mbrojtjes raketore THAAD në Jordani. Vetëm ky sistem AN/TPY-2 vlerësohet të kushtojë rreth 485 milionë dollarë.
Përveç kësaj, rreth 310 milionë dollarë dëme janë shkaktuar në ndërtesa, infrastruktura dhe objekte të tjera ushtarake.
Analiza e imazheve satelitore tregon se Irani ka goditur disa baza më shumë se një herë, duke synuar qartë objektiva specifikë amerikanë. Mes tyre përmenden baza Ali Al-Salim në Kuvajt, Al-Udeid në Katar dhe Prince Sultan në Arabinë Saudite.
Fokus te radarët dhe sistemet mbrojtëse
Që në fillim të konfliktit, objektivi kryesor i Iranit kanë qenë sistemet që konsiderohen “sytë dhe veshët” e operacioneve moderne ushtarake: radarët dhe pajisjet satelitore.
Imazhet tregojnë shkatërrimin e disa radomeve – strukturat mbrojtëse që mbulojnë këto pajisje të ndjeshme. Edhe pse dëmi i saktë nuk mund të përcaktohet plotësisht, besohet se sistemet janë dëmtuar ndjeshëm.
Dëmtime të tjera janë evidentuar në Kampin Arifjan në Kuvajt dhe në bazën Prince Sultan në Arabinë Saudite, ku është parë edhe tym nga komponentë të sistemit THAAD.
Si pasojë, SHBA-të thuhet se kanë zhvendosur pjesë të këtyre sistemeve nga Koreja e Jugut drejt Lindjes së Mesme për të kompensuar humbjet.
Kosto e lartë dhe pasiguri në rritje
Sulmet iraniane përbëjnë vetëm një pjesë të kostos totale të luftës për SHBA-të. Sipas të dhënave të Pentagonit, gjashtë ditët e para të konfliktit kushtuan 11.3 miliardë dollarë, ndërsa 12 ditët e para arritën në 16.5 miliardë.
Pentagoni tashmë po kërkon rreth 200 miliardë dollarë shtesë financim për vazhdimin e operacioneve.
Ndërkohë, SHBA-të kanë humbur 13 ushtarë që nga fillimi i ndërhyrjes, ndërsa numri total i viktimave në konflikt i afrohet 3,200, përfshirë rreth 1,400 civilë.
Presidenti Donald Trump është shprehur optimist për ecurinë e operacioneve: “Po ia dalim jashtëzakonisht mirë në Iran”, tha ai nga Shtëpia e Bardhë.
Megjithatë, konflikti ka shkaktuar tronditje të forta në ekonominë globale, sidomos për shkak të mbylljes pothuajse të plotë të Ngushticës së Hormuzit – një arterie kyçe për furnizimin me naftë në botë.
Me pasiguri mbi kohëzgjatjen e luftës dhe mundësinë e një përshkallëzimi të mëtejshëm, përfshirë vendosjen e trupave tokësore, kostoja dhe ndikimi i këtij konflikti pritet të rritet edhe më shumë.
(Burimi: BBC)
