Takimi i zhvilluar në Florida mes Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, dhe Presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelensky, është bërë tashmë një nga temat më të komentuara të ditës në mediat ndërkombëtare. Edhe pse nuk prodhoi një marrëveshje konkrete, ai shënoi një moment kyç në përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë dhe dha disa sinjale të rëndësishme për drejtimin e ardhshëm të negociatave.
Pas më shumë se tre orësh bisedimesh në Mar-a-Lago, të dy liderët dolën me mesazhe të kujdesshme. Nuk pati njoftime për një përparim vendimtar, por Trump këmbënguli se palët janë “shumë afër” një marrëveshjeje dhe se procesi ndodhet në fazat e tij përfundimtare. Nga ana tjetër, Zelensky pranoi se negociatat janë të ndërlikuara dhe se disa çështje mbeten ende të hapura.
Paqe e afërt, por jo e garantuar
Mesazhi kryesor nga Trump ishte se lufta ndodhet në një pikë kthese: ose drejt përfundimit, ose drejt një zgjatjeje të gjatë dhe të përgjakshme. Ai theksoi se nuk ka vendosur afate, por paralajmëroi se “brenda pak javësh” do të bëhet e qartë nëse një marrëveshje është realisht e mundur. Ky ton optimist vjen pas muajsh përpjekjesh diplomatike intensive nga administrata amerikane, por edhe pas zhgënjimit publik të Trump, i cili ka pranuar se përfundimi i luftës është më i vështirë nga sa kishte menduar fillimisht.
Roli i Putinit, edhe pse në distancë
Edhe pse Presidenti rus Vladimir Putin nuk ishte i pranishëm në Florida, ai mbeti figurë qendrore në prapaskenë. Trump kishte zhvilluar një telefonatë të gjatë me Putinin përpara takimit me Zelenskyn dhe pritet të flasë sërish me të. Ky fakt ka ngritur shqetësime te aleatët e Ukrainës, të cilët druhen se qëndrimet e Kremlinit po dëgjohen para se të finalizohen diskutimet me Kievin. Megjithatë, Trump u shpreh se beson se Putini është i interesuar për paqe, një deklaratë që bie ndesh me realitetin e sulmeve të vazhdueshme ruse në terren.
90% dakordësi, 10% që bllokojnë gjithçka
Një nga pikat më të rëndësishme që doli nga takimi ishte pranimi se rreth 90% e planit të paqes me 20 pika është rënë dakord në nivel teknik. Problemi qëndron te 10%-shi i mbetur – pikërisht çështjet më të ndjeshme. Bëhet fjalë për fatin e territoreve të pushtuara, veçanërisht rajonin e Donbasit, si dhe për kontrollin e centralit bërthamor të Zaporizhas.
Trump sugjeroi se kompromiset territoriale mund të jenë të pashmangshme për të shmangur një përshkallëzim të mëtejshëm, ndërsa Zelensky la të kuptohet se çdo marrëveshje që prek kufijtë e Ukrainës duhet të miratohet përmes referendumit dhe të paraprihet nga një armëpushim. Rusia, nga ana e saj, ka refuzuar deri tani çdo ide për armëpushim të përkohshëm.
Toni i marrëdhënies: më i butë se herët e tjera
Ndryshe nga disa takime të mëparshme të tensionuara, ky takim u shoqërua me një ton më pozitiv. Trump e vlerësoi publikisht Zelenskyn për guximin dhe qëndrueshmërinë e tij, ndërsa presidenti ukrainas shprehu mirënjohje për rolin amerikan. Ambienti joformal i Mar-a-Lago-s duket se ndihmoi në uljen e tensioneve dhe krijimin e një klime më bashkëpunuese.
Çfarë duhet mbajtur parasysh pas këtij takimi
Takimi në Florida nuk solli paqe, por konfirmoi se procesi diplomatik ka hyrë në një fazë vendimtare. Optimizmi i Trump stonon me realitetin e luftës në terren dhe me skepticizmin e shumë aleatëve evropianë. Çështjet territoriale dhe garancitë e sigurisë mbeten pengesat kryesore, ndërsa roli i Rusisë vazhdon të jetë vendimtar.
Në thelb, vёrtet paqja është më afër se më parë në tryezën e negociatave, por ende larg të qёnurit e sigurt. Javët e ardhshme do të tregojnë nëse ky takim do të mbahet mend si një hap drejt fundit të luftës, apo thjesht si një tjetër ndalesë në një proces të gjatë dhe të pasigurt.
(Burimi: CNN)
