Presidenti amerikan Donald Trump ka nënshkruar të enjten një urdhër ekzekutiv që u ndalon shteteve amerikane të zbatojnë rregulloret e tyre për inteligjencën artificiale, duke synuar krijimin e një “kornize të vetme kombëtare” për këtë teknologji në zhvillim të shpejtë.
Gjatë ceremonisë së nënshkrimit në Zyrën Ovale, ndihmësi i Shtëpisë së Bardhë Will Scharf tha se urdhri synon të parandalojë fragmentimin rregullator në nivel shtetëror, i cili, sipas administratës, mund të dëmtojë industrinë e inteligjencës artificiale. “Ky urdhër i kërkon administratës suaj të ndërmarrë veprime vendimtare për të siguruar që inteligjenca artificiale të operojë brenda një kuadri të vetëm kombëtar, në vend që të pengohet nga rregullore shtetërore që potencialisht mund ta paralizojnë industrinë,” u shpreh ai.
Urdhri pritet të ketë ndikim të gjerë në përpjekjet e Shteteve të Bashkuara për të ruajtur epërsinë në një teknologji që tashmë është bërë pjesë kyçe e ekonomisë dhe tregjeve financiare, por që njëkohësisht mbetet ende e patestuar në shumë drejtime.
Gjatë nënshkrimit foli edhe David Sacks, i emëruar nga Shtëpia e Bardhë si përgjegjës për kripto-teknologjinë dhe inteligjencën artificiale. Ai tha se urdhri do ta detyrojë administratën të punojë me Kongresin për hartimin e një kuadri federal rregullator për inteligjencën artificiale. Sipas tij, ndërkohë, administrata do të ketë mjetet për të kundërshtuar rregulloret shtetërore që i konsideron të rënda ose të panevojshme. Megjithatë, Sacks theksoi se administrata nuk ka në plan të sfidojë ligjet shtetërore që lidhen me sigurinë e fëmijëve dhe përdorimin e inteligjencës artificiale, duke sqaruar më vonë në rrjetet sociale se urdhri nuk synon të rrëzojë çdo ligj shtetëror ekzistues.
Vendimi vjen pasi Kongresi amerikan kishte rrëzuar më herët përpjekje të ngjashme për të kufizuar kompetencat e shteteve në këtë fushë. Në korrik, Senati votoi pothuajse unanimisht për të hequr një moratorium 10-vjeçar mbi rregulloret shtetërore të inteligjencës artificiale nga një projektligj i gjerë i politikës së brendshme të Trump, përpara miratimit të tij. Ligjvënësit refuzuan gjithashtu ta përfshinin një moratorium të tillë në Aktin e Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare, pavarësisht sugjerimit të presidentit.
Udhëheqës të industrisë teknologjike në Silicon Valley, përfshirë drejtorin ekzekutiv të OpenAI, Sam Altman, kanë argumentuar se një mozaik rregullash të ndryshme shtetërore mund të ngadalësojë inovacionin dhe të dëmtojë konkurrueshmërinë e SHBA-së në garën globale të inteligjencës artificiale, veçanërisht përballë Kinës. Sipas tyre, kjo ka pasoja jo vetëm ekonomike, por edhe për sigurinë kombëtare.
Nga ana tjetër, kritikët paralajmërojnë se derregullimi mund t’u lejojë kompanive të inteligjencës artificiale të shmangin përgjegjësinë në rast se teknologjitë e tyre shkaktojnë dëme. Inteligjenca artificiale tashmë po depërton në gjithnjë e më shumë fusha të jetës amerikane, nga komunikimi dhe marrëdhëniet personale, te shëndetësia dhe zbatimi i ligjit, ndërsa mbikëqyrja e përgjithshme mbetet e kufizuar.
Në mungesë të një legjislacioni gjithëpërfshirës federal, disa shtete kanë ndërmarrë hapa për të adresuar rreziqet potenciale të inteligjencës artificiale, përfshirë krijimin e deepfake-ve mashtruese dhe praktikat diskriminuese në punësim. Debati për mënyrën se si duhet rregulluar kjo teknologji ka sjellë përçarje jo vetëm në industri, por edhe brenda vetë Partisë Republikane dhe lëvizjes konservatore.
Ndërsa figura si David Sacks dhe Zëvendëspresidenti JD Vance mbështesin një qasje më të lehtë rregullatore, të tjerë, si Guvernatori i Floridës Ron DeSantis dhe ish-kryestrategu i Shtëpisë së Bardhë Steve Bannon, janë shprehur në favor të rregullimit në nivel shtetëror, duke argumentuar se mbrojtjet lokale janë të domosdoshme për një teknologji që po zhvillohet me ritme të shpejta.
Brad Carson, president i organizatës Americans for Responsible Innovation, deklaroi se urdhri ekzekutiv ka gjasa të përballet me sfida ligjore. Sipas tij, vendimi “sulmon drejtpërdrejt masat mbrojtëse të miratuara nga shtetet, të cilat kanë gëzuar mbështetje të gjerë publike, pa ofruar një zëvendësim të qartë në nivel federal”.
Në krahun tjetër, Collin McCune, drejtues i çështjeve qeveritare në firmën e kapitalit sipërmarrës Andreessen Horowitz, e cilësoi urdhrin si një “hap të parë jashtëzakonisht të rëndësishëm”, por theksoi se përgjegjësia për të mbushur boshllëkun rregullator i takon Kongresit. “Shtetet kanë një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e njerëzve, por nuk mund të ofrojnë qartësinë afatgjatë dhe drejtimin kombëtar që vetëm Kongresi mund ta japë,” shkroi ai në platformën X.
(Burimi: CNN)
