Në një hap që shënon rikthimin e plotë të marrëdhënieve midis Shteteve të Bashkuara dhe Arabisë Saudite, presidenti Donald Trump mirëpriti në Uashington, në një ceremoni madhështore, princin e kurorёs Mohammed bin Salman– vizita e parë kjo që nga vrasja e gazetarit Jamal Khashoggi në vitin 2018, ngjarje që pati tronditur ndërkombëtarisht marrëdhëniet mes dy vendeve.
Arritja e princit tё kurorёs Mohammed bin Salman në Shtëpinë e Bardhë u shoqërua me shpalosje ceremoniale të larta: demostrim ushtarak, përshëndetje solemne, një fluturim me avionë luftarakë amerikanë mbi South Lawn – të gjitha në shenjë të një vizite që për shumicën përfaqëson jo vetëm diplomaci, por ripozicionim strategjik.
Në përzgjedhjen e çështjeve që u vunë në tavolinë, fokusi u përqendrua tek bashkëpunimi ushtarak dhe teknologjik: Trump konfirmoi se SHBA pritet të shesë avionë luftarakë F-35 në Arabinë Saudite – marrëveshje kaq e rëndësishme saqë, nëse miratohet, do të shënojë një kthesë të theksuar në prioritetet amerikane të armëve për Lindjen e Mesme.
Përtej kësaj, Arabisë Saudite i është ofruar perspektiva e bashkëpunimit bërthamor civil dhe investimeve në inteligjencë artificiale në SHBA – elementë që përputhen me përpjekjet e Riadit për diversifikim ekonomik dhe fuqizim global.
Megjithë atmosferën zyrtare dhe entuziaste, vizita mbart sfida të theksuara. Çështja e normalizimit të marrëdhënieve saudite me Izraelin – një qëllim për të cilin Trump ka shprehur publikisht ambicie – mbetet pezull: Arabia Saudite kërkon garanci për çështjen palestineze përpara se të bëjë një lëvizje kaq historike.
Ndërkohë, hije nga e kaluara nuk mungojnë: raportet e komunitetit amerikan të inteligjencës kanë konkluduar se princi i kurorёs Mohammed bin Salman miratoi operacionin në konsullatën e Stambollit ku u vra Khashoggi – çështje që vazhdon të trazojë imazhin publik dhe moralin diplomatik të këtij bashkëpunimi.
Në prag të Marrëveshjes së Madhe, Trump shprehu optimizëm për një valë të re investimesh saudite në SHBA, ndërsa princi Mohammed bin Salman deklaroi se Riad beson në të ardhmen amerikane dhe është i gatshëm për angazhime të mëdha.
Ky takim, duke u mbështetur në të kaluarën dhe shpresuar për të ardhmen, përfaqëson më tepër se një vizitë zyrtare: është sinjal se Uashingtoni dhe Riadi po përpiqen të rindërtojnë aleancën me baza të ndryshme – energji, teknologji, siguri – në një rajon ku ndryshimet janë të thella. Ajo që mbetet për t’u parë është nëse realiteti do të përmbushë fjalët e mëdha: nëse armët do të kalojnë kufijtë politikë dhe nëse normalizimi me Izraelin – me kushtet që Arabia Saudite kërkon – do të marrё formë.
