Edhe pse presidenti Vladimir Putin vazhdon t’i paraqesë si përparim fitoret në terren, katër vjet pas nisjes së pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës, Rusia ka paguar një çmim njerëzor që, sipas vlerësimeve, mund të jetë ndër më të rëndët për një fuqi të madhe që nga Lufta e Dytë Botërore.
Sipas disa vlerësimeve, numri i të vrarëve në total – rusë dhe ukrainas – rrezikon të shkojë përtej gjysmëmilionit gjatë këtij viti, ndërsa lufta hyn në vitin e pestë dhe nuk ka shenja se po bëhet më pak vdekjeprurëse. Në disa përllogaritje, ky prag mund të jetë kapërcyer tashmë.
Shifrat e sakta për ushtarët e vrarë mbeten sekret shtetëror në të dy anët e frontit. Moska dhe Kievi, për arsye morale dhe politike, kanë shmangur publikimin e plotë të humbjeve për të mos dhënë sinjale dobësie. Megjithatë, edhe vlerësimet e pjesshme tregojnë një bilanc të frikshëm.
Disa burime sugjerojnë se Ukraina, në raport me popullsinë e saj në kohë lufte, mund të ketë humbur një përqindje më të madhe sesa Rusia, edhe pse humbjet ruse në shifra absolute duket se janë dukshëm më të larta. Sipas disa vlerësimeve, numri i ushtarëve rusë të vrarë tejkalon pesëfishin e humbjeve që pësoi ushtria amerikane gjatë luftës së Vietnamit.
Një përpjekje e gjatë verifikimi, e kryer nga media e pavarur ruse Mediazona në bashkëpunim me shërbimin rus të BBC-së, publikoi të martën përditësimin më të fundit të listës së emrave të konfirmuar të ushtarëve rusë të vrarë. Kjo listë mbështetet në të dhëna të verifikueshme si nekrologji, varrime në varreza, postime të të afërmve në rrjete sociale, regjistra trashëgimie, si dhe të dhëna të tjera shtetërore ruse. Sipas tyre, numri i të vdekurve të verifikuar ka arritur në 200,186, por autorët theksojnë se kjo shifër është “një minimum i sigurt, jo kufiri maksimal”. Ata identifikuan rreth 27,000 qytete, qyteza dhe fshatra ruse që kanë dërguar ushtarë në Ukrainë dhe më pas kanë marrë lajmin e vdekjes së tyre.
Ndërkohë, Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS) në Uashington ka vlerësuar se Rusia mund të ketë pësuar deri në 325,000 të vrarë në fushëbetejë. Kjo shifër shihet si një projeksion i besueshëm duke pasur parasysh se listat e verifikuara nga Mediazona dhe BBC nuk arrijnë të kapin në mënyrë të plotë vdekjet në vijën e frontit në vitet 2025 dhe 2026.
“Që nga Lufta e Dytë Botërore, asnjë fuqi e madhe nuk ka pësuar humbje kaq të mëdha,” thotë Seth Jones, bashkautor i studimit të CSIS, duke shtuar se një përjashtim i mundshëm mund të jenë humbjet e Kinës në Luftën e Koresë, edhe pse vlerësimet për atë konflikt ndryshojnë shumë. “Është gati tronditëse,” shprehet ai.
Studimi i CSIS vlerëson se numri total i viktimave ruse – të vrarë dhe të plagosur së bashku, që shpesh përmenden si “humbje” – mund të shkojë deri në 1.2 milion.
Të martën, Putin shënoi përvjetorin e katërt të luftës me një fjalim për Shërbimin Federal të Sigurisë (FSB), ku kërkoi më shumë angazhim për mbrojtjen e territorit rus nga sulmet ukrainase. Një ditë më parë, ai kishte zhvilluar edhe një takim në Kremlin me të veja ushtarësh të rënë.
Në Ukrainë, presidenti Volodymyr Zelensky mbajti një fjalim ku vuri në pah qëndresën e ukrainasve, priti në Kiev disa liderë të lartë evropianë dhe vizitoi memorialin e improvizuar në sheshin qendror të kryeqytetit. Zelensky tha se do të dëshironte që edhe presidenti Trump ta vizitonte Ukrainën për të parë nga afër vuajtjet që ka shkaktuar lufta.
Edhe Ukraina, njësoj si Rusia, ka qenë e rezervuar për humbjet e saj. Kievi ka kufizuar aksesin në të dhënat demografike që mund të ndihmojnë në vlerësime më të sakta, ndërsa ka publikuar shifra të “dhjetëra mijëra” të vrarësh, që shumë vëzhgues i konsiderojnë të nënvlerësuara.
Sipas raportit të CSIS, nga fillimi i luftës Ukraina mund të ketë humbur – të vrarë, të plagosur ose të zhdukur – mes 500,000 dhe 600,000 ushtarë. Prej tyre, vlerësohet se 100,000 deri në 140,000 janë fatalitete, rreth dy deri në tre herë më shumë sesa shifrat që Zelensky kishte deklaruar këtë muaj.
Ukraina po përballet me vështirësi për të mbushur boshllëqet në front, pasi sistemi i mobilizimit ka mbetur pas, ndërsa dezertimet e rëndojnë më tej situatën. Oficerë ukrainas kanë deklaruar se nuk arrijnë të mbajnë të manovruara si duhet vijat mbrojtëse.
Në krahun tjetër, Rusia ka arritur në përgjithësi t’i zëvendësojë humbjet përmes një sistemi rekrutimi me bonuse të larta dhe përfshirjes së të dënuarve.
“Problemi i madh i ukrainasve sot janë numrat,” thotë Jones. “Nuk ka asnjë dyshim për këtë.”
Për ta kompensuar këtë disavantazh, Ukraina po përpiqet t’i shkaktojë Rusisë humbje në një ritëm të barabartë ose më të lartë se sa Rusia mund t’i zëvendësojë. Ky objektiv ka qenë i vështirë për shumë kohë, por zyrtarë ukrainas dhe evropianë thonë se balanca mund të jetë duke ndryshuar, sidomos me përdorimin e teknologjive të reja në fushëbetejë.
Sipas Institutit për Studimin e Luftës (ISW), në janar u llogarit se për çdo milje katror territor të fituar, Rusia pati 225 ushtarë të vrarë ose të plagosur.
Mykhailo Fedorov, ministri ukrainas i mbrojtjes, deklaroi se në dhjetor Ukraina kishte vrarë ose plagosur rëndë 35,000 ushtarë rusë – afërsisht sa mesatarja mujore e rekrutimit rus gjatë vitit të kaluar, bazuar në të dhëna të publikuara nga vetë autoritetet ruse. Sipas tij, synimi i Kievit është ta rrisë këtë shifër në 50,000 humbje ruse në muaj.
“Objektivi është t’i imponojmë Rusisë kosto që nuk mund t’i përballojë,” u shpreh ai për gazetarët në janar.
(Burimi: New York Times)
