Ideja se Venus, shpesh i quajtur “binjaku i Tokës”, mund të fshehë struktura gjigante nëntokësore po fiton gjithnjë e më shumë mbështetje shkencore. Studimet e fundit sugjerojnë se tunelet e lavës — struktura të gjata dhe të zbrazëta të krijuara nga magma — mund të arrijnë deri në një kilometër gjerësi, duke tejkaluar çdo formacion të njohur në Tokë.
Vëzhgimi i sipërfaqes së Venusit është jashtëzakonisht i vështirë për shkak të atmosferës së dendur me acid sulfurik dhe presionit ekstrem. Megjithatë, gjurmët e aktivitetit vullkanik janë të dukshme në fusha të mëdha me kanale të përdredhura dhe formacione që tregojnë për një botë të brendshme dinamike.
Tunele gjigante nën kore
Një studim i botuar në Icarus përdori modele të avancuara për të llogaritur sa të mëdha mund të jenë këto tunele pa u shembur. Rezultatet tregojnë se hapësira me gjerësi prej disa qindra metrash mund të mbeten të qëndrueshme, ndërsa në zona me shkëmbinj më të fortë mund të arrijnë edhe një kilometër.
Sipas studiuesit Marcin Chwała dhe ekipit të tij, përmasat përputhen me disa struktura të ngjashme me kanale që janë vërejtur tashmë nga orbitat hapësinore. Kjo sugjeron një rrjet kompleks formacionesh nëntokësore që ende nuk mund të shihen drejtpërdrejt, por mund të lënë gjurmë në sipërfaqe, si zinxhirë krateresh apo anomali gravitacionale.
A është Venusi ende vullkanik?
Shkencëtarët besojnë gjithnjë e më shumë se planeti mund të jetë ende aktiv. Një analizë e publikuar në Geochemistry thekson se “kombinimi i provave tregon fuqishëm se Venusi është vullkanik edhe sot”.
Dëshmitë më bindëse vijnë nga rajone si Maat Mons dhe Idunn Mons, ku vëzhgimet me radar kanë zbuluar ndryshime në sipërfaqe që mund të lidhen me rrjedhje lave ose depozita hiri.
Megjithatë, konfirmimi mbetet i vështirë. Retë e dendura të planetit bllokojnë shumicën e instrumenteve optike, duke i detyruar studiuesit të mbështeten te radarët dhe spektroskopia. Edhe kështu, janë regjistruar shenja të çlirimit të gazeve dhe anomali termike — tregues të proceseve gjeologjike që mund të jenë ende në zhvillim.
Shpërthime që mund të arrijnë deri te retë
Një tjetër studim, i botuar në Journal of Geophysical Research: Planets, simuloi mënyrën se si do të ngriheshin kolonat vullkanike në kushtet ekstreme të Venusit. Rezultatet tregojnë se ato mund të arrijnë deri në 15 kilometra lartësi, madje edhe më shumë në rajonet polare.
Modelet morën parasysh faktorë unikë si erërat super të shpejta dhe kapacitetin termik të atmosferës. Ndërsa erërat priren t’i përkulnin dhe shkurtonin këto kolona, zonat me erëra më të dobëta mund të lejonin ngritje më të larta të gazeve dhe hirit — një proces që mund të ndikojë në ciklin e squfurit dhe në kiminë e atmosferës.
Nëse këto struktura konfirmohen nga misionet e ardhshme hapësinore, ato mund të ndryshojnë rrënjësisht mënyrën se si e kuptojmë evolucionin gjeologjik të Venusit dhe planetëve ekstremë në përgjithësi.
(Burimi: IDR)
