Një kockë e këmbës së elefantit, e zbuluar nga arkeologët gjatë gërmimeve në jug të Spanjës, mund të përbëjë provën e parë konkrete se elefantët e luftës së gjeneralit kartagjenas Hanibal kanë kaluar dikur nëpër Evropë.
Për dekada me radhë, rrëfimet historike dhe ilustrimet e luftërave mes Hanibalit dhe Romës kanë sugjeruar se elefantët u përdorën në beteja, por mungonin provat fizike që ta mbështesnin këtë teori. Tani, mbetjet skeletore të gjetura pranë Kordobës duket se po hedhin dritë mbi këtë episod legjendar të historisë ushtarake.
“Përtej fildishit, zbulimi i mbetjeve të elefantëve në kontekste arkeologjike evropiane është jashtëzakonisht i rrallë,” theksojnë studiuesit në një punim të botuar në Journal of Archaeological Science: Reports.
Hanibali, i konsideruar si një nga komandantët më të mëdhenj të antikitetit, udhëhoqi ushtrinë e Kartagjenës — në territorin e Tunizisë së sotme — drejt Evropës në përpjekje për të sfiduar dominimin romak në Mesdhe. Historianët besojnë se në vitin 218 para erës sonë, gjatë Luftës së Dytë Punike, ai marshoi drejt Italisë duke kaluar Alpet me rreth 37 elefantë lufte.
Sipas arkeologëve, kocka e zbuluar mund t’i përkasë një elefanti që ngordhi gjatë rrugës, para se ushtria të arrinte në malet alpine.
Zbulimi u bë nga një ekip i drejtuar nga profesori Rafael M. Martínez Sánchez, i cili gjeti kockën rreth 10 centimetra të gjatë poshtë një muri të shembur në zonën Colina de los Quemados. Për të përcaktuar moshën e saj, studiuesit përdorën datimin me karbon, rezultatet e të cilit sugjerojnë se ajo i përket periudhës së Luftës së Dytë Punike.
Shkencëtarët krahasuan gjithashtu strukturën e saj me kockat e elefantëve modernë dhe të mamuthëve të stepës për të identifikuar origjinën e kafshës. Gjatë gërmimeve të kryera në vitin 2020, në vendin arkeologjik u gjetën edhe artileri, monedha dhe qeramikë, duke përforcuar dyshimet se zona mund të ketë qenë skenë beteje.
Si kafshë jo-vendase dhe ndër më të mëdhatë tokësore, elefantët do të duhej të transportoheshin me anije për të mbërritur në Evropë. Studiuesit e konsiderojnë shumë pak të mundshme që trupat e tyre të jenë zhvendosur pas ngordhjes, ndërsa kockat nuk tregojnë shenja përdorimi dekorativ apo artizanal.
Megjithatë, përcaktimi i saktë i specieve mbetet një sfidë. Edhe pse nuk ka gjasa që kocka t’i përkasë një prej elefantëve “mitikë” që kaluan Alpet, studiuesit besojnë se ajo mund të jetë relikti i parë i njohur i kafshëve të përdorura në luftërat punike mes Romës dhe Kartagjenës për kontrollin e Mesdheut.
(Burimi: BBC)
