Shkencëtarët kanë identifikuar një mekanizëm që mund të pengojë formimin e qelizave yndyrore në trup. Bëhet fjalë për një lloj “ndërruesi” biologjik të kontrolluar nga dy proteina, Yap dhe Taz, të cilat janë në gjendje të çaktivizojnë gjenet përgjegjëse për prodhimin e qelizave dhjamore.
Zbulimi u bë tek minjtë nga një studim i Institutit Korean të Shkencës dhe Teknologjisë së Avancuar (KAIST), i publikuar në revistën shkencore Science Advances. Kuptimi i këtij mekanizmi mund të hapë rrugën për terapi të ardhshme që synojnë të luftojnë akumulimin e yndyrës në sëmundje metabolike si mbipesha dhe diabeti i tipit 2. Megjithatë, studiuesit theksojnë se nevojiten kërkime të tjera për të kuptuar nëse i njëjti “çelës” ekziston edhe tek njerëzit dhe nëse mund të aktivizohet në mënyrë të sigurt.
Ekipi i drejtuar nga Ju-Gyeong Kang dhe Dae-Sik Lim u fokusua fillimisht te proteina Ppar-y, e njohur si një rregullator kryesor në formimin e qelizave të reja dhjamore. Kjo proteinë aktivizon një seri gjenesh që i shtyjnë qelizat të shndërrohen në qeliza yndyrore dhe të qëndrojnë të tilla. Në fakt, minjtë tek të cilët Ppar-y është joaktive nuk krijojnë ind dhjamor, edhe kur ushqehen me dietë të pasur me yndyrë.
Por studiuesit zbuluan se ekziston edhe një “çelës” epigjenetik – një mekanizëm që rregullon shprehjen e gjeneve pa ndryshuar ADN-në – i cili mund të bllokojë aktivitetin e Ppar-y. Në qendër të këtij procesi janë proteinat Yap dhe Taz, pjesë e të ashtuquajturës rrugë Hippo, e cila kontrollon rritjen e organeve dhe vendos nëse qelizat duhet të ndahen, të vdesin apo të transformohen në një tip të caktuar.
Yap dhe Taz mund të anashkalojnë sinjalet e Ppar-y, por zakonisht frenohen nga rruga Hippo. Kur shkencëtarët e hoqën këtë frenim tek minjtë, proteinat u bënë hiperaktive: jo vetëm që ndaluan krijimin e qelizave të reja yndyrore, por madje bënë që disa nga qelizat ekzistuese të riktheheshin në një fazë më të hershme zhvillimi.
Zbulimi konsiderohet një hap i rëndësishëm në kuptimin e mënyrës se si trupi rregullon depozitimin e yndyrës, duke ofruar një perspektivë premtuese për trajtimin e sëmundjeve metabolike në të ardhmen.
