Një raport i ri i policisë spanjolle ka ngritur dyshime se hyrja masive e dhjetëra mijëra emigrantëve në Ceuta, enklavën spanjolle në Afrikën e Veriut, nuk ishte një lëvizje spontane, por mund të ketë qenë një operacion i organizuar. Në qendër të hetimit janë mijëra komerdare identike, të shpërndara përgjatë bregdetit maroken, me të cilat emigrantët kaluan me not drejt territorit spanjoll. Dyshimet e policisë bien ndesh me përfundimet e shërbimit spanjoll të inteligjencës, ndërsa kriza po shndërrohet në një çështje të rëndësishme politike përpara zgjedhjeve parlamentare të 29 nëntorit.
Kur mijëra emigrantë kaluan me not përgjatë gardhit kufitar që ndan Marokun nga Ceuta, autoritetet spanjolle vunë re një hollësi të pazakontë: shumë prej tyre përdornin komerdare të njëjta, bardhezi, qё ngjanin si goma automjetesh. Pas kalimit, mijëra prej tyre mbetën të grumbulluara në plazhet e enklavës spanjolle.
Rreth 80 mijë emigrantë hynë në Ceuta gjatë dy ditëve kaotike, më 30 dhe 31 korrik 2026.
Policia Kombëtare spanjolle beson se komerdaret janë blerë në sasi të mëdha dhe më pas janë shpërndarë përgjatë bregdetit të Afrikës së Veriut, si pjesë e një plani të koordinuar për kalimin masiv të kufirit.
Në raportin e saj, policia vlerëson se gjatë ngjarjeve janë përdorur rreth 8 mijë deri në 10 mijë komerdare identike, të modelit Giant Tyre, të prodhuara nga kompania Intex. Analiza e pamjeve ajrore sugjeron se numri i tyre mund të ketë arritur deri në 30 mijë, megjithëse autoritetet pranojnë se kjo shifër mund të jetë e mbivlerësuar.

Arsyeja është se disa prej komerdareve janë përdorur më shumë se një herë. Emigrantët që arrinin në Ceuta ua kalonin ato personave të tjerë përtej gardhit kufitar, duke u mundësuar të kryenin të njëjtin itinerar.
Sipas policisë, është e vështirë të besohet se një numër kaq i madh komerdaresh mund të jetë blerë rastësisht nga emigrantët në dyqanet e qyteteve kufitare. Dyqanet vendase nuk dispononin sasi të tilla, çka përforcon dyshimet për furnizim dhe shpërndarje të organizuar.
Disa emigrantë u kanë deklaruar hetuesve spanjollë se komerdaret u ishin shitur nga ushtarë marokenë në kufi. Këto dëshmi kanë shtuar dyshimet për një përfshirje të mundshme të autoriteteve marokene në organizimin e kalimeve masive, por një përfshirje e tillë nuk është provuar.
Madje, përfundimet e policisë kundërshtohen nga vetë shërbimi spanjoll i inteligjencës. Në një raport të publikuar më 11 nëntor, Qendra Kombëtare e Inteligjencës (CNI) deklaroi se nuk kishte gjetur prova që kalimi masiv të ishte planifikuar nga autoritetet marokene.
Sipas CNI-së, lëvizja e emigrantëve ishte nxitur nga informacionet e përhapura në rrjetet sociale dhe nga bindja e gabuar se kufizimet kufitare ishin lehtësuar.
Këto dy vlerësime të kundërta po shqyrtohen tashmë në kuadër të një hetimi gjyqësor të drejtuar nga gjyqtarja María Tardón.
Ndërkohë, pasojat e ngjarjeve të korrikut vazhdojnë të ndihen në Ceuta, ku rreth 15 mijë emigrantë vazhdojnë të qëndrojnë në enklavë, në kampe të rrethuara, strehime të improvizuara ose në rrugë.

Banorët përshkruajnë një ndryshim të ndjeshëm të jetës së përditshme. “Nuk dal më pas errësirës. Nuk ndihem e sigurt”, thotë Laura, një 24-vjeçare që punon në një hotel.
Në rrugët e qytetit janë shtuar patrullimet ushtarake, ndërsa flamujt spanjollë dhe ata bardhezi të Ceutës janë vendosur në ballkone, dritare dhe ndërtesa.
Në mure shfaqen postera me mesazhin: “Ceuta nuk shitet, Ceuta mbrohet”.
Zëvendëspresidentja e qeverisë vendore të Ceutës, Kissy Chandiramani, e përshkruan atë që ndodhi në korrik jo si një krizë të zakonshme emigracioni, por si një pushtim.
Administrata vendore pretendon se numri i personave që hynë në Ceuta mund të ketë qenë edhe më i lartë se vlerësimi prej 80 mijë, duke arritur ndoshta në 120 mijë.
“Ishte luftë hibride. Kur jeton në një territor të vogël me 80 mijë banorë dhe hyjnë 120 mijë emigrantë, ky është pushtim”, u shpreh Chandiramani, duke paraqitur interpretimin e saj për ngjarjen.
Ajo akuzon gjithashtu qeverinë qendrore të Madridit se nuk u kushtoi vëmendjen e duhur paralajmërimeve të inteligjencës.
E pyetur nëse beson se Maroku e organizoi qëllimisht kalimin masiv, Chandiramani u përgjigj: “Po, pa dyshim”.
Megjithatë, kjo mbetet një akuzë politike, ndërsa hetimi gjyqësor ende nuk ka përcaktuar nëse ka pasur një operacion të organizuar nga autoritetet marokene.
Nicola Cecchi Bisoni, përgjegjës për tregtinë, punësimin dhe turizmin në administratën vendore, thotë se situata e sigurisë ka ndryshuar rrënjësisht.
“Nuk ndihemi më të sigurt t’i lëmë fëmijët të kthehen në shtëpi pas orës shtatë të mbrëmjes. Kur shkon për të bërë pazar, sheh automjete ushtarake përpara supermarketeve dhe ushtarë pranë shkollave. Është një realitet krejt tjetër nga ai që kishim përpara 30 korrikut”, deklaroi ai.
Kriza ka krijuar edhe një barrë të rëndë financiare dhe humanitare.
Ceuta po përballet me praninë e 3.682 të miturve të pashoqëruar, një numër që, sipas autoriteteve vendore, është rreth 125 herë më i lartë se kapaciteti normal i pritjes.
Administrata parashikon se deri në fund të vitit do të shpenzojë 45 milionë euro shtesë për përballimin e situatës.
Në qytet janë ngritur kampe të rrethuara ku strehohen emigrantë nga Maroku dhe vende të Afrikës Subsahariane, shumë prej të cilëve shpresojnë të vazhdojnë udhëtimin drejt vendeve të tjera europiane.
“Ëndrra ime është të shkoj në Angli. Kjo është zgjedhja ime e parë. E dyta është Italia”, tregon Abdessamad Lidri, një student maroken i drejtësisë, 23 vjeç, i cili thotë se notoi për tetë orë për të arritur në Ceuta nga qyteti Fnideq.
Autoritetet vendore kundërshtojnë transferimin e emigrantëve drejt Spanjës kontinentale, me argumentin se një veprim i tillë mund të nxisë kalime të tjera masive në të ardhmen.
Megjithatë, kthimi i tyre në Marok nuk mund të realizohet automatikisht, pasi kërkesat për azil duhet të shqyrtohen sipas procedurave dhe detyrimeve përkatëse ligjore.
“Ceuta nuk mund të shpëtojë të gjithë Afrikën”, deklaroi Cecchi Bisoni, duke pranuar njëkohësisht vështirësitë ekonomike dhe sociale me të cilat përballen emigrantët.
Përtej emergjencës humanitare, ngjarjet e korrikut janë kthyer në një nga temat kryesore të fushatës zgjedhore spanjolle.
Zgjedhjet e përgjithshme të 29 nëntorit zhvillohen në një klimë të tensionuar politike, ndërsa qeveria socialiste e kryeministrit Pedro Sánchez përballet me kritika për mënyrën e menaxhimit të kufijve.
Partia Popullore, forca kryesore konservatore e opozitës, e akuzon qeverinë për dobësi në kontrollin e emigracionit të parregullt.
Ndërkohë, partia e djathtë radikale Vox e ka vendosur krizën e Ceutës në qendër të retorikës së saj politike.
Sipas të dhënave të sondazheve të përmendura në reportazh, Vox gëzon mbështetjen e rreth 19% të elektoratit dhe kërkon politika më të ashpra, përfshirë kthimin e emigrantëve që jetojnë tashmë në Spanjë drejt vendeve të origjinës.
Politologu Pablo Simón, nga Universiteti Carlos III i Madridit, vlerëson se kriza e Ceutës ka ndikuar ndjeshëm në politizimin e emigracionit. Sipas tij, kjo çështje ka ndihmuar veçanërisht rritjen e mbështetjes për Vox.
Nga ana tjetër, Pol Morillas, drejtor i Qendrës së Barcelonës për Çështjet Ndërkombëtare, thekson se ekonomia spanjolle ka nevojë për emigrantë dhe se qëndrimet politike ndaj tyre nuk janë gjithmonë të njëjta. Sipas tij, partitë e djathta shfaqin kundërshtim më të madh ndaj emigracionit nga Afrika e Veriut dhe Afrika Subsahariane, ndërsa tregohen më pranuese ndaj emigrantëve nga Amerika Latine.
Kryeministri Sánchez përballet gjithashtu me presion për shkak të akuzave për korrupsion ndaj personave të rrethit të tij të afërt dhe pasojave politike të një aksidenti hekurudhor në jug të Madridit, ku humbën jetën të paktën 69 persona.
Në këtë klimë, çështja e Ceutës mund të ndikojë në debatin elektoral, megjithëse mbetet e paqartë se sa do të peshojë në rezultatin përfundimtar të zgjedhjeve.
Për banorët e enklavës, pasojat janë shumë më të drejtpërdrejta.
“Ndjejmë sikur Maroku na vodhi jetën”, deklaroi Chandiramani. “Na morën lirinë, sigurinë dhe të drejtat tona. Ndihemi të pasigurt dhe nuk dimë çfarë na pret në të ardhmen.”
Në qendër të gjithë kësaj krize mbetet një pyetje ende pa përgjigje: a ishte kalimi masiv i emigrantëve drejt Ceutës rezultat i një mobilizimi spontan, të nxitur nga rrjetet sociale, apo pjesë e një operacioni të organizuar? Raportet kontradiktore të policisë dhe inteligjencës spanjolle e kanë kthyer këtë çështje në objekt hetimi gjyqësor, ndërsa pasojat humanitare dhe politike vazhdojnë të rëndojnë mbi qytetin.

Burimi: The Telegraph





