Pasojat e luftës në Lindjen e Mesme nuk po ndalen vetëm te nafta dhe tensionet ushtarake. Alarmet tani po vijnë nga sektori bujqësor global, ku mungesa e plehrave kimike po paralajmëron një valë të re krize ushqimore dhe rritje të forta çmimesh në të gjithë botën.
Sipas Mark Preston, administrator ekzekutiv i grupit britanik Grosvenor Group, kostot e plehrave për fermerët britanikë janë rritur deri në 70% që nga fillimi i luftës me Iranin në fund të shkurtit.
Në qendër të krizës ndodhet Ngushtica e Hormuzit, një nga korridoret detare më të rëndësishme në botë, përmes së cilës kalojnë jo vetëm furnizimet me naftë dhe gaz, por edhe një pjesë e madhe e lëndëve bazë për prodhimin e plehrave kimike.
Mbyllja efektive e ngushticës ka bllokuar qindra anije dhe ka goditur drejtpërdrejt furnizimin global me gaz natyror të lëngshëm, element kyç për prodhimin e plehrave me bazë azoti, si ureja.
Preston paralajmëron se efekti më i madh nuk do të ndihet menjëherë, por vitin e ardhshëm, kur fermerët do të përballen me mungesë plehrash kimike dhe kosto të papërballueshme për prodhimin bujqësor.
“Fermerët po presin, duke shpresuar që çmimet të bien, por kjo ndoshta nuk do të ndodhë”, deklaroi ai, duke shtuar se problemi “do të jetë dramatik për të gjithë botën”.
Sipas tij, shqetësimi tashmë është më i madh për ushqimin sesa për energjinë.
“Ka alternativa për naftën. Nuk ka shumë alternativa për azotin që përdoret në prodhimin e plehrave”, theksoi ai.
Ndikimi pritet të jetë veçanërisht i rëndë për vendet më të varfra dhe më të varura nga importi i ushqimeve, sidomos në Afrikё, ku kompani dhe organizata ndërkombëtare kanë nisur të paralajmërojnë për mungesa ushqimore dhe rritje të forta çmimesh.
Edhe në Angli shqetësimi po rritet. Një sondazh i kompanisë Opinium tregoi se 80% e britanikëve kanë frikë nga një valë e re shtrenjtimi të ushqimeve, ndërsa supermarketet dhe shitësit me pakicë pritet t’ua kalojnë kostot konsumatorëve.
Kriza po tregon edhe një herë se luftërat moderne nuk prekin vetëm vijat e frontit. Ato godasin zinxhirët globalë të furnizimit, ekonominë, prodhimin bujqësor dhe në fund vetë tryezën e qytetarëve, mijëra kilometra larg zonave të konfliktit.
(Burimi: The Guardian)
