Kryeministri Edi Rama deklaroi sot në podkastin e tij se Shqipëria është e para në rajon për prokurimet publike dhe se, sipas vlerësimeve europiane, vendi ynë ka rezultate më të mira se vetë mesatarja e Bashkimit Europian në disa tregues.
Për ta mbështetur këtë, ai solli edhe shifra konkrete:
“Sot, në bazë të vlerësimit europian, Shqipëria është e para në rajon dhe me diferencë nga vendet e tjera të rajonit në të gjithë treguesit e prokurimeve publike, ndërkohë që në disa indikatorë kryesorë Shqipëria ndodhet mbi mesataren e vendeve të Bashkimit Europian. Për shembull, ndërsa mesatarja e procedurave me një ofertues në vendet e BE-së është mbi 32%, në Shqipëri kjo shifër është 23.5%, ndërsa në prokurimet për punë publike ajo zbret në 12%.”
Për dikë që nuk jeton në Shqipëri apo nuk ka lidhje me mënyrën si zhvillohen tenderat këtu, kjo mund të tingëllojë si sukses i madh.
Por kush i ndjek përditë procedurat publike e di që realiteti nuk matet gjithmonë me numrin e ofertuesve që futen në sistem.
Tenderaxhinjtё profesionistё nё Shqipëri e dinё qё në një tender duhet të futen dy, tre apo katër kompani, por vetëm njëra të jetë realisht në garë. Të tjerёt lënë dokumente mangut, nuk paraqesin ofertë fare, vendosin çmime absurde të larta ose hyjnë thjesht për të krijuar idenë e konkurrencës.
Në letra rezulton procedurë e rregullt me disa operatorë. Në praktikë, fituesi “është shpallur” që në fillim.
Dhe këto mekanizma tashmё janё shumё tё qarta nga vetë skandalet që kanё dalë publikisht.
Videot për takime me kontekst “pune” nga zyra e Ergys Agasit me znj. Karçanaj (sipas shpjegimit të kësaj të fundit), pasi konteksti rrodhi nga SPAK, na mёsuan qё fituesi (zakonisht z. Beqiri), gëzonte jo vetёm pa u shpallur tenderi, as gjatё caktimit tё specifikimeve teknike, por edhe para se tё caktohej vetё fondi limit.
Prandaj, kur referohet si shifёr zyrtare “23.5%” apo “12% pёr punё publike”, dikush duhet tё sqarojё tё paktёn:
– A numёrohen te kjo pёrqindje edhe rastet e prokurimeve kur oferta ёshtё hapur por ka qёnё bosh?
Statistikat mund të tregojnë shumë shifra, si ato të turistëve që hyjnë e dalin në Shqipëri. Mund të japin ndoshta dhe një pamje më të bukur, më të pastër dhe më moderne të sistemit tonë të “tenderimit turistik”. Por ato nuk arrijnë dot të mbulojnë realitetin që është digjitalizuar tashmë për një dekadë, nga mënyra se si ndahen apo janë ndarë paratë publike në Shqipëri.
© Ky është shkrim ekskluziv i kontrasT.al, i cili gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar burimin e tij.
