Një analizë e gjerë që përmbledh pothuajse gjysmë shekulli të dhënash ndërkombëtare ka dalë në përfundimin se prindërit që rrisin fëmijët të vetëm raportojnë mesatarisht nivele më të ulëta kënaqësie nga jeta krahasuar me prindërit që jetojnë me partner. Megjithatë, studimi tregon edhe një realitet më kompleks: në disa raste dhe kushte të caktuara, prindërit e vetëm rezultojnë më të lumtur sesa të rriturit që jetojnë vetëm dhe nuk kanë fëmijë.
Studimi është publikuar në revistën shkencore “Journal of Happiness Studies” dhe mbështetet në të dhëna të mbledhura nga rreth 2.5 milionë persona të anketuar mes viteve 1972 dhe 2020.
Sipas studiuesve, struktura familjare në botë ka ndryshuar ndjeshëm në dekadat e fundit. Dikur prindërimi i vetëm lidhej kryesisht me humbjen e partnerit, ndërsa sot ai vjen gjithnjë e më shpesh si pasojë e divorceve, ndarjeve apo edhe zgjedhjeve të vetëdijshme për të rritur fëmijë pa partner.
Autorja kryesore e studimit, Susanne Elsas nga Instituti Shtetëror për Kërkimin e Familjes në Universitetin e Bambergut në Gjermani, së bashku me Teresa Möhrle dhe Ruut Veenhoven, analizuan dhjetëra publikime shkencore për të ndërtuar një tablo të plotë mbi marrëdhënien mes prindërimit të vetëm dhe lumturisë personale.
Rezultati kryesor ishte i qartë: prindërit e vetëm raportojnë përgjithësisht më pak lumturi sesa çiftet që rrisin fëmijë bashkë. Kjo prirje u vu re si tek nënat ashtu edhe tek baballarët.
Megjithatë, krahasimi me personat pa partner dhe pa fëmijë solli rezultate më të larmishme. Në shumë vende, personat pa fëmijë deklaronin më shumë kënaqësi nga jeta, por në disa raste prindërit e vetëm rezultonin më të lumtur se të rriturit që jetonin vetëm.
Studimi evidenton disa faktorë që ndikojnë drejtpërdrejt në mirëqenien e prindërve të vetëm. Ndër më të rëndësishmit është stabiliteti ekonomik. Prindërit që kishin punë me kohë të plotë ose të pjesshme raportonin nivele më të larta kënaqësie nga jeta krahasuar me ata që ishin të papunë. Të ardhurat më të larta lidhen pozitivisht me lumturinë, ndërsa vështirësitë financiare dhe konflikti mes punës dhe kujdesit për fëmijët lidhen me uljen e mirëqenies psikologjike.
Një rol vendimtar luan edhe mbështetja sociale. Prindërit që kishin ndihmë nga familja, miqtë apo rrjete të besueshme sociale deklaronin më shumë lumturi. Edhe jeta romantike dhe marrëdhëniet intime rezultonin të lidhura me nivele më të larta kënaqësie personale. Në anën tjetër, vetmia dhe ndjenja e paragjykimit apo përjashtimit social lidhej me ulje të fortë të lumturisë.
Edhe infrastruktura për kujdesin ndaj fëmijëve rezulton shumë e rëndësishme. Në Gjermaninë Perëndimore, nënat e vetme që kishin akses në kujdes formal apo informal për fëmijët raportuan më shumë kënaqësi nga jeta. Ndërsa në Gjermaninë Lindore, përdorimi i kujdesit gjysmëditor lidhej me kënaqësi më të ulët.
Studimi evidenton gjithashtu ndikimin e politikave shtetërore dhe barazisë gjinore. Në vendet ku ekziston më shumë barazi gjinore dhe ku shteti ofron më shumë mbështetje sociale për familjet, nënat e vetme raportojnë nivele më të larta lumturie. Zgjerimi i çerdheve dhe kopshteve me orar të plotë rezulton gjithashtu pozitiv për mirëqenien e prindërve.
Një tjetër element interesant është koha. Studiuesit zbuluan se ndarja apo divorci shoqërohen shpesh me një rënie të menjëhershme të lumturisë, por me kalimin e viteve shumë prindër të vetëm përshtaten dhe rifitojnë gradualisht kënaqësinë nga jeta.
Autorët paralajmërojnë se studimi nuk provon domosdoshmërisht se prindërimi i vetëm shkakton drejtpërdrejt më pak lumturi, pasi në këtë ndikojnë edhe shumë faktorë të tjerë si divorci, humbja e partnerit apo kushtet ekonomike dhe psikologjike.
Ata nënvizojnë gjithashtu mungesën e studimeve të fokusuara te baballarët e vetëm, pasi shumica e kërkimeve janë përqendruar te nënat.
Sipas studiuesve, rezultatet tregojnë se lumturia e prindërve të vetëm nuk varet vetëm nga statusi familjar, por kryesisht nga mbështetja ekonomike, sociale dhe institucionale që ata marrin nga shoqëria dhe shteti.
(Burimi: PsyPost)
