Çfarë ndjenje është të hysh në një sallë ankandi dhe të shohësh trupin tënd të zhveshur të vlerësohet me dhjetëra milionë euro?
Këtë pyetje e njeh mirë britanikja Sue Tilley, gruaja që prej më shumë se tri dekadash jeton me faktin e pazakontë se trupi i saj është bërë pjesë e disa prej pikturave më të famshme dhe më të shtrenjta të artit bashkëkohor.
Kur mbërriti së fundmi në galerinë londineze të Sotheby’s për t’u takuar me një nga portretet e saj, pikturën monumentale “Sleeping by the Lion Carpet”, punonjësve iu deshën katër veta për të ngritur në mur veprën gjigante prej afro 90 kilogramësh.
Të pranishmit sodisnin figurën e gruas së zhveshur të shtrirë në gjumë, ndërsa papritur nga fundi i sallës u dëgjua një zë plot humor:
“Përshëndetje! Unë jam këtu në jetën reale.”
Ishte vetë Sue Tilley.
Portreti, i realizuar nga piktori britanik Lucian Freud në vitin 1996, pritet të dalë në ankand më 24 qershor me një vlerë të parashikuar mes 25 dhe 35 milionë paundëve (33–45 milionë dollarë). Sipas drejtuesve të Sotheby’s, bëhet fjalë për një nga kryeveprat absolute të artistit.
“Unë pothuajse nuk mora para”
Gruaja që shfaqet në qendër të veprës nuk përfitoi kurrë nga milionat që ajo gjeneroi.
“Eshtё shumë e çuditshme, sepse unë në fakt nuk mora pothuajse asnjë para,” thotë Tilley.
Më pas shton me humor: “Ndonjëherë mendoj se ndoshta vlej rreth 100 milionë paund. Shumё tronditëse!”
Në vitet 1990 ajo pozonte për Freud-in kundrejt një pagese modeste ditore, pa e imagjinuar kurrë se pikturat do të hynin në histori.
Katër portretet që ai realizoi me të si modele u kthyen në vepra ikonike.
Dy prej tyre vendosën rekorde botërore. Në vitin 2008, “Benefits Supervisor Sleeping” u shit për 33.6 milionë dollarë, duke u bërë në atë kohë vepra më e shtrenjtë e një artisti të gjallë. Më pas, në vitin 2015, “Benefits Supervisor Resting” arriti shifrën marramendëse prej 56.2 milionë dollarësh.
Nga klubet e natës në historinë e artit
Sue Tilley nuk ishte modele profesioniste. Ajo punonte si nëpunëse sociale dhe u njoh me Lucian Freud përmes mikut të saj të ngushtë, artistit avangard australian Leigh Bowery, një figurë legjendare e jetës së natës londineze.
Kur iu kërkua të pozonte nudo, Tilley nuk kishte bërë kurrë diçka të tillë. Madje Bowery shkoi në shtëpinë e saj për ta përgatitur. “Më bëri të zhvishem që të praktikoja,” kujton ajo.
Por sapo takoi Freud-in, vendosi të mos ndiqte rregullat e askujt. “Mendoj se kjo ishte arsyeja pse më pëlqeu. E kundërshtoja gjatë gjithë kohës.”
Orë të tëra pa lëvizur
Pozimi nuk ishte aq romantik sa mund të duket. Seancat nisnin rreth orës 07:30 të mëngjesit dhe vazhdonin për orë të tëra. Freud rrallë bënte pushime. “Gëzohesha kur binte telefoni, sepse më jepte pak kohë për të pushuar,” tregon ajo.
Ndonjëherë e zinte gjumi gjatë pozimit. Madje ka pasur raste kur ka ëndërruar se piktori i kishte dhënë leje të çohej. Kur zgjohej dhe ngrihej në këmbë, merrte menjëherë vërejtje.
Megjithatë, në fund, Freud zakonisht dorëzohej. “Pra funksiononte,” thotë ajo duke qeshur.
Një simbol kundër standardeve të bukurisë
Në vitet kur u realizuan këto portrete, moda botërore dominohej nga modeli ekstremisht i dobët i njohur si “heroin chic”, i mishëruar nga supermodele si Kate Moss.
Në këtë klimë, pikturat e Freud-it ishin një kundërpërgjigje e fortë. Ai pikturoi trupin e Sue Tilley-t pa filtra, pa idealizim dhe pa fshehur asnjë detaj.
Fillimisht ajo nuk e pëlqente rezultatin. “Mendoja se më bënte të dukesha tmerrësisht keq,” pranon ajo. Sot ka ndryshuar mendim. “Jam ajo që jam. Nëse të gjithë do të ishin të dobët, bota do të ishte e mërzitshme.”
Madje ajo beson se ka ndihmuar shumë gra të ndihen më të sigurta me trupin e tyre.
“Mendoj se u jap kurajë grave mbipeshë. Mё shohin mua dhe thonë: nëse ajo mund të zhvishet lakuriq, mundem edhe unë.”
“Do të doja të ishte në një muze”
Ndërsa një tjetër ankand milionash po afrohet, Sue Tilley ka vetëm një dëshirë. Ajo nuk dëshiron që portretet e saj të përfundojnë të mbyllura në koleksione private. “Do të doja që dikush ta donte për atë që është dhe jo për paratë,” thotë ajo.
“Shumë prej këtyre veprave përfundojnë të fshehura nëpër depo apo kasaforta, vetëm duke fituar vlerë. Kjo është e trishtueshme. Do të ishte më mirë të përfundonin në një galeri ku njerëzit mund t’i shohin.”
Dhe kështu, ndërsa koleksionistët përgatiten të konkurrojnë për dhjetëra milionë paund për një pikturë të Lucian Freud-it, gruaja që ndodhet në qendër të saj vazhdon ta shohë gjithçka me humor.
Sepse, siç thotë vetë ajo, pavarësisht çmimit marramendës, ajo mbetet thjesht Sue Tilley – gruaja që dikur pozonte për një pagesë ditore dhe që sot është bërë pjesë e historisë së artit.
Burimi: CNN Style
