Një nga fenomenet më spektakolare astronomike do të rikthehet këtë verë. Më 12 gusht, qielli do të errësohet për disa minuta në pjesë të Europës, kur Hëna do të kalojë mes Tokës dhe Diellit, duke krijuar eklipsin e parë të plotë diellor në më shumë se dy vjet.
Sipas NASA-s, një eklips i plotë diellor ndodh kur Hëna bllokon plotësisht dritën e Diellit për disa zona të Tokës, duke e kthyer ditën përkohësisht në natë.
Fenomeni do të jetë i dukshëm në tërësi në pjesë të Groenlandës, Islandës, Spanjës veriore dhe Portugalisë verilindore. Banorët e këtyre zonave do të përjetojnë atë që astronomët e quajnë “totalitet”, momentin kur Dielli zhduket plotësisht nga qielli.
Ndërkohë, një eklips i pjesshëm do të mund të shihet në pjesë të mëdha të Europës, Afrikës dhe Amerikës së Veriut.
Ky do të jetë eklipsi i parë i plotë diellor i dukshëm nga territori kontinental i Spanjës që nga viti 1905. Sipas Agjencisë Europiane të Hapësirës (ESA), ai është gjithashtu i pari nga tre eklipse të rëndësishme që Spanja do të përjetojë deri në vitin 2028.
“Një eklips i plotë diellor është një nga ato momente të rralla kur miliona njerëz mund të shohin lart së bashku dhe të ndiejnë habi e kureshtje. Është një moment i përbashkët që na lidh me Universin”, tha Carole Mundell, drejtoreshë e shkencës në ESA.
Rruga e eklipsit do të shtrihet për rreth 8,300 kilometra. Ajo do të nisë mbi brigjet e Arktikut, do të kalojë pranë Polit të Veriut dhe më pas mbi Groenlandë, Islandë, Portugali dhe Spanjën veriore.
Në Groenlandë, fenomeni do të zgjasë pak më shumë se dy minuta, ndërsa në Spanjën veriore periudha e errësimit total do të jetë vetëm rreth 20 sekonda.
Ekspertët paralajmërojnë se moti mbetet faktori kryesor që mund të pengojë vëzhgimin e fenomenit.
Për ata që nuk ndodhen në zonat ku eklipsi do të jetë i dukshëm, Agjencia Europiane e Hapësirës do të transmetojë drejtpërdrejt fenomenin nga Observatori Astrofizik i Javalambre në Spanjë.
Eklipsi i ardhshëm i plotë diellor do të ndodhë më 2 gusht 2027 dhe do të jetë i dukshëm nga Spanja jugore, Afrika e Veriut, Arabia Saudite dhe Jemeni.
Astronomët theksojnë se nuk duhet parë kurrë drejtpërdrejt Dielli pa mbrojtje të posaçme, përveç momentit të totalitetit kur ai mbulohet plotësisht.
Syzet e zakonshme të diellit nuk ofrojnë mbrojtje të mjaftueshme. Për vëzhgimin e eklipsit duhen përdorur vetëm syze të certifikuara për eklipse ose filtra specialë diellorë për teleskopë, dylbi dhe kamera.
Çfarë mund të mësojnë shkencëtarët?
Eklipset diellore u japin studiuesve mundësinë të analizojnë koronën diellore, shtresën e jashtme të atmosferës së Diellit, e cila zakonisht nuk mund të vëzhgohet.
Gjatë eklipsit të gushtit, shkencëtarët planifikojnë të lëshojnë balona në lartësi të mëdha për të fotografuar hijen e Hënës dhe për të ripërsëritur eksperimentin historik të vitit 1919, i cili konfirmoi teorinë e relativitetit të Albert Ajnshtajnit duke treguar se graviteti i Diellit përkul dritën e yjeve të largët.
Edhe publiku do të ketë mundësi të marrë pjesë në eksperimente shkencore, duke matur ndryshimet që ndodhin në atmosferë gjatë errësimit të përkohshëm të qiellit.
Burimi: CNN
