Strasburgu i është bashkuar zërit të protestuesve shqiptarë. Parlamenti Evropian ka miratuar një rezolutë të fortë për Shqipërinë, ku kërkon shfuqizimin e ndryshimeve ligjore që lejojnë ndërtimet në zonat e mbrojtura dhe vendosjen e një moratoriumi të menjëhershëm për çdo projekt të ri zhvillimi në këto zona.
Rezoluta u miratua në kuadër të raportit të Komisionit Evropian për Shqipërinë për vitin 2025 dhe përmban kritika të drejtpërdrejta ndaj zhvillimeve që po ndodhin në Peizazhin e Mbrojtur Vjosa-Nartë, një nga zonat natyrore më të rëndësishme në Mesdhe.
Eurodeputetët theksojnë se sundimi i ligjit dhe respektimi i standardeve evropiane për mbrojtjen e natyrës janë kushte të panegociueshme për anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Rezoluta kërkon shfuqizimin e ndryshimeve të vitit 2024 në ligjin për zonat e mbrojtura, të cilat sipas Parlamentit Evropian kanë hapur rrugën për zhvillime turistike në shkallë të gjerë brenda territoreve të mbrojtura dhe kanë dobësuar mekanizmat e kontrollit mjedisor.
Po ashtu, eurodeputetët kërkojnë një moratorium të menjëhershëm për çdo procedurë të re lejeje, punim ndërtimi apo ndërhyrje zhvillimore në zonat e mbrojtura, deri në momentin kur ligji shqiptar të harmonizohet plotësisht me standardet evropiane për mbrojtjen e natyrës.
“Revolucioni i Flamingove” arrin në Strasburg
Sipas organizatave mjedisore, më shumë se 100 mijë shqiptarë kanë marrë pjesë gjatë 18 ditëve të fundit në protesta kundër ndërhyrjeve në Vjosa-Nartë, në atë që tashmë po cilësohet ndërkombëtarisht si “Revolucioni i Flamingove”.
Protestat kanë shpërthyer pas denoncimeve për shkatërrimin e dunave ranore shekullore, prerjen e pyjeve dhe dëmtimin e habitateve të mbrojtura brenda peizazhit të Vjosa-Nartës.
Rezoluta e Parlamentit Evropian shpreh gjithashtu shqetësim për ligjin shqiptar për Investimet Strategjike, duke paralajmëruar se procedurat e përshpejtuara të miratimit mund të anashkalojnë kontrollin mjedisor në zona të ndjeshme ekologjikisht.
Kritika edhe ndaj Komisionit Evropian
Dokumenti përbën një kundërpeshë të fortë ndaj qëndrimit të deritanishëm të Komisionit Evropian.
Më 15 qershor, komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, deklaroi se kishte marrë garanci nga qeveria shqiptare se do të kryhej një vlerësim i ndikimit në mjedis.
Por sipas organizatave mjedisore, ndërhyrjet në terren kanë nisur tashmë pa leje të plota, pa transparencë publike dhe pa një vlerësim të ndikimit mjedisor.
Për këtë arsye, organizatat që ndjekin çështjen vlerësojnë se Parlamenti Evropian ka mbajtur një qëndrim shumë më të fortë në mbrojtje të ligjeve evropiane sesa vetë Komisioni.
Një nga zonat më të rëndësishme natyrore të Mesdheut
Vjosё-Narta konsiderohet pjesë e sistemit të fundit të paprekur tё deltave në Mesdhe.
Zona strehon mbi 200 lloje shpendësh dhe më shumë se 70 specie të rrezikuara, ndërsa ndodhet në një nga korridoret më të rëndësishme migratore të Evropës.
Ajo është habitat për specie të mbrojtura për të cilat vende si Greqia, Italia dhe Kroacia kanë detyrime ligjore për mbrojtjen e tyre.
Paralajmërim për rrugën europiane të Shqipërisë
Që nga maji 2026, sipas organizatave mjedisore, punimet në zonën e mbrojtur kanë vijuar pa projekt publik, pa konsultim me komunitetin dhe pa vlerësim të ndikimit në mjedis.
Kjo, sipas tyre, bie ndesh me detyrimet që Shqipëria ka marrë në procesin e negociatave me Bashkimin Evropian, si në kapitullin e mjedisit ashtu edhe në kapitullin e sundimit të ligjit.
Në reagimin e tij, drejtuesi i politikave dhe avokimit në organizatën PPNEA, Joni Vorpsi, deklaroi se kërkesa e Parlamentit Evropian për moratorium është pikërisht ajo që nevojitet për të shmangur dëme të pakthyeshme.
Ndërsa Anouk Puymartin tha se mesazhi i Strasburgut është i qartë:
“Nuk mund të bëhesh pjesë e Bashkimit Evropian duke shkatërruar ligatinat e mbrojtura dhe duke anashkaluar ligjet e tua. Mbrojtja e Vjosё-Nartës dhe respektimi i direktivave evropiane për natyrën janë kushte themelore për anëtarësimin në BE.”
Rezoluta konsiderohet gjithashtu një paralajmërim për vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, ku po diskutohen iniciativa të ngjashme për lejimin e zhvillimeve turistike brenda zonave të mbrojtura.
Mesazhi i Parlamentit Evropian është i prerë: rruga drejt Bashkimit Evropian nuk kalon përmes betonizimit të zonave të mbrojtura.
Burimi: Birdlife.org
