Në Shqipëri mund të protestoje deri dje (pёr aq sa organizoheshin protesta) për pensionet, për pronat, për taksat, për korrupsionin, për betonin, për pyjet, për lumenjtë apo për detin dhe pushteti e kishte gjithmonë një mënyrë për ta relativizuar protestën. Por këtë herë ndodhi diçka që nuk ishte llogaritur. Një flamingo rozë arriti të bëhej më e pakëndshme se opozita. Jo sepse është shpend i rrallë, por sepse arriti të çojë një protestë lokale përtej kufijve të Shqipërisë dhe ta kthejë në një çështje që sot diskutohet edhe në Evropë.
Kur kryeministri pyeti se si mund të shndërrohej një protestë lokale në një spektakël ndërkombëtar, në fakt dha pa dashje përgjigjen e problemit. Protesta nuk u bë ndërkombëtare sepse e organizoi dikush nga jashtë. U bë ndërkombëtare sepse brenda Shqipërisë askush nuk e dëgjoi. Kur institucionet nuk dëgjojnë qytetarët e tyre, herët a vonë ata kërkojnë dikë tjetër që t’i dëgjojë. Dhe këtë herë, mesa duket, flamingot ia dolën më mirë se shumë parti politike.
Edi Rama është ndoshta politikani shqiptar që ka investuar më shumë në marrëdhëniet me Evropën. Ai flet gjuhën e samiteve, njeh liderët evropianë, ndërton imazh dhe e prezanton Shqipërinë si historinë e suksesit të Ballkanit. Por Bashkimi Evropian nuk është vetëm fotografi me liderë dhe konferenca shtypi. Evropa ka edhe një zakon të bezdisshëm: kërkon standarde. Kërkon transparencë, konsultim publik, mbrojtje të mjedisit dhe institucione që funksionojnë. Pikërisht aty flamingoja pushon së qeni një shpend dhe kthehet në një problem politik.
Sot, nё tё vёrtetё, askush nuk proteston për një zog. Flamingoja është vetëm simboli. Pas saj fshihet konflikti mes zhvillimit dhe betonit, mes interesit publik dhe interesit privat, mes qytetarit që kërkon të ketë një fjalë për territorin ku jeton dhe një modeli ku vendimet merren larg syve të publikut. Për këtë arsye protesta nuk po shuhet, edhe pse parlamenti ka hyrë në pushime dhe politika po mendon për verën.
Edhe reagimet nga Brukseli kanë qenë shumë më domethënëse sesa duken. Askush nuk i tha Shqipërisë “mos e bëni”. Evropa rrallë flet kështu. Ajo të kujton se duhet të harmonizosh legjislacionin me standardet evropiane, se mjedisi duhet mbrojtur, se konsultimi publik nuk është formalitet. Diplomacia evropiane e ka zakon ta thotë “jo”-në pa përdorur fjalën “jo”. Dhe kush di ta lexojë, e kupton shumë mirë mesazhin.
Sot problemi nuk është më flamingoja, por se kujt i përket Shqipëria. Qytetarëve që jetojnë këtu, apo kujtdo që ka mundësi të ndërtojë mbi të? Kjo është pyetja që ka dalë nga kjo protestë dhe që pushteti ende nuk po i përgjigjet.
Sigurisht, resortet mund të ndërtohen, hotelet mund të ngrihen dhe turistët mund të vijnë, por një vend që humbet natyrën, territorin dhe besimin e qytetarëve të vet nuk fiton asgjë, edhe nëse fotografitë dalin perfekte.
Edhe revolucioni i flamingove mund të mbarojë si çdo protestë tjetër. Por pyetja që ai ngriti nuk do të largohet me fundin e verës: A po ndërtojmë një Shqipëri evropiane për shqiptarët, apo një Shqipëri që u shërben gjithnjë e më pak atyre që jetojnë në të?
