Një drogë sintetike e quajtur “Kush” po përhapet me shpejtësi alarmante në Sierra Leone dhe Liberi, duke shkaktuar një krizë të rëndë shëndetësore dhe sociale, me mijëra viktima, kryesisht mes të rinjve.
Në rrugët e kryeqyteteve Freetown dhe Monrovia, të rinjtë e varur nga kjo substancë njihen tashmë si “kushmen”. Me trupat e dobësuar, plagë të hapura, infeksione dhe shikime të pёrhumbura, ata janë bërë simboli i një epidemie të re që ka tronditur Afrikën Perëndimore.
Droga u shfaq për herë të parë në Sierra Leone në mesin e viteve 2010 dhe shumë shpejt u përhap edhe në Liberi. Brenda pak vitesh, besohet se ka shkaktuar dhjetëra mijëra vdekje, ndërsa ka lënë pas qytete të tëra të traumatizuara.
Sipas raportimeve, përbërësit kimikë të “Kush” mbërrijnë kryesisht përmes porteve të dy vendeve, duke ardhur nga Kina, vendet e Azisë Juglindore, si edhe nga disa shtete evropiane, veçanërisht Holanda dhe Mbretëria e Bashkuar. Më pas, substanca përgatitet në laboratorë të paligjshëm lokalë dhe shitet me çmime shumë të ulëta.
Ajo që e bën “Kush” jashtëzakonisht të rrezikshme është përbërja e saj. Droga kombinon nitazenet – opioide sintetike që mund të jenë deri në 25 herë më të fuqishme se fentanili – me kanabinoidë sintetikë, të njohur për potencialin e tyre shumë të lartë për varësi. Përzierja spërkatet mbi gjethe bimore me tretës kimikë si acetoni ose formaldehidi, duke krijuar një substancë me efekt tepër të fortë dhe të paparashikueshëm.
Mjekët dhe autoritetet shëndetësore paralajmërojnë se përdorimi i kësaj droge shkakton varësi të menjëhershme, dëmtime të rënda fizike e mendore dhe, në shumë raste, përfundon me vdekje.
Ekspertët e lidhin përhapjen e “Kush” me zgjerimin e tregut global të drogave sintetike, i cili tashmë nuk kufizohet më vetëm në vendet perëndimore, por po depërton me shpejtësi edhe në rajonet më të varfra të botës, ku substancat e lira dhe shumë të fuqishme po krijojnë një krizë të re humanitare.
